Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Zelfs als het Internationaal Strafhof Poetin een levenslange straf oplegt, biedt dat de slachtoffers geen genoegdoening

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Eigenlijk zouden wij Poetin graag voor een internationaal tribunaal in Den Haag zien, maar heeft dat zin?

Hij zal het tribunaal niet erkennen, hij zal betogen dat de rechters nazi’s zijn, hij zal beweren dat hij het recht had ‘zijn eigen land’ binnen te vallen, weet ik veel, bla bla bla, overal onrecht, Amerikaanse invloed, schandalig Europees gedrag, ook bij zijn arrestatie, et cetera. Hij zal misschien ­levenslang krijgen.

De vraag is of dat bevredigt. De strafprocessen die na de Tweede Wereldoorlog in Neurenberg werden gehouden, hadden soms de doodstraf tot gevolg. Als je wist wat ze gedaan hadden, dan zou een levenslange gevangenisstraf ontoereikend zijn geweest. De misdaden die de nazi’s hadden begaan, waren zo omvangrijk dat ze het recht op verder leven ­hadden verloren.

Ik pleit niet voor de doodstraf, maar bij ­oorlogsmisdadigers moet juist de slachtoffers recht worden gedaan.

De Russen, die meededen aan het straf­proces in Neurenberg, zullen het hiermee eens zijn geweest. In de conferentie van Jalta kwamen Stalin, Churchill en Roosevelt overeen dat ‘alle oorlogsmisdadigers zo snel mogelijk hun verdiende straf dienden te krijgen’. Dat betekende de doodstraf.

Tijdens het proces lieten de Sovjetaanklagers een gruwelijk filmpje zien, samengesteld uit Duitse beelden, dat als bewijs diende van de gruwelijkheden. Het is dan ook heel goed dat Rutte erop heeft aangedrongen dat er zoveel mogelijk bewijsmateriaal van de misdaden moet worden verzameld.

Maar moet dan die doodstraf worden uit­gesproken? Ik denk het wel.

En wat als Poetin nu tot inkeer komt? Vandaag. Om zes uur vanavond laat hij alle troepen naar Rusland terugkeren en hij verschijnt op de televisie en zegt: ‘Ik heb het allemaal fout gezien, ik heb zowel mijn eigen volk als de Oekraïners de vrijheid willen brengen, maar dat is mislukt. Mijn excuses.’

Hij is na zo’n verklaring niet onschuldig. Hij is nooit meer onschuldig. Zelfs als hij het zou menen, kunnen we hem niet meer geloven. Sterker: we mogen hem dan niet meer geloven. Hem wel geloven zou dan onethisch zijn. Zelfs als Den Haag hem een levenslange straf oplegt, biedt dat de slachtoffers geen genoegdoening.

Er moet recht worden gedaan.

Moet Poetin misschien niet in Den Haag, maar in Marioepol worden berecht? Het ­Neurenberg van Oekraïne? Dan wordt hij ­zeker terechtgesteld. Ik herinner me de ­beelden nog van de ophanging van Saddam Hoessein in Irak en het showproces van Ceausescu in Roemenië. Vreselijk, maar ­terecht en begrijpelijk.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over