Massih Hutak. Beeld Artur Krynicki
Massih Hutak.Beeld Artur Krynicki

Wie het slagen en het falen van een stad wil begrijpen, moet The Wire zien

PlusMassih Hutak

Massih Hutak

The Wire, misschien wel de beste serie aller tijden, bestaat twintig jaar. Wie het slagen en het falen van een stad wil begrijpen, moet hem zien. In vijf seizoenen toont The Wire via verschillende invalshoeken de afbraak van de Amerikaanse havenstad Baltimore, die niet enkel dient als decor maar behoort tot de hoofdpersonages. Van politie, criminelen, drugs, armoede, politiek, marginalisering van bevolkingsgroepen tot de havens, het onderwijssysteem, de journalistiek, woningbouw, bureaucratie, bezuinigingen en corruptie; alles wordt onderzocht in dit sociologische misdaaddrama.

Makers David Simon en Ed Burns ontvouwen Baltimore laag voor laag vanuit hun eigen persoonlijke ervaring. De één werkte als journalist voor de lokale krant en de ander als rechercheur binnen het politiekorps en later als leraar. Ze castten nadrukkelijk geen gerenommeerde acteurs maar met name lokale bewoners en schetsten zo een hyperrealistisch beeld, dat speelt tussen documentaire en fictie. The Wire was bovendien de eerste in z’n soort, die de individuele misdaden en mislukkingen van personen – van agenten tot criminelen en van verslaafden tot politici – koppelde aan een (falend) systeem. Waarbij elke aflevering een essayistisch kunstwerk was en een eloquente aanklacht tegen datzelfde systeem.

Als een moderne Griekse tragedie, met verschillende goden die vechten om de macht binnen de stad, stelt de serie tijdloze – en uiterst actuele – vragen over de fundamenten waar een samenleving op is gebouwd en over de relatie tussen het eigen belang en het gemeenschappelijk belang. Maar zo rauw als dit epos is in het tonen van misdaad en maatschappij, zo menselijk en meegaand is het in het tonen van de individuele personages. Die allemaal uiteindelijk worden gecorrumpeerd en verraden door dezelfde instituten waaraan ze zich toewijden.

Een van mijn vele fascinaties met deze serie is het fenomeen ‘compromis’. Als oplossing voor contrasterende wensen van verschillende partijen, maar ook als gevaar wanneer missies, ambities en intenties gecompromitteerd raken. Het systeem is daarin niet alleen een abstract gevaar dat sluimert en elk moment op onvoorspelbare wijze kan toeslaan. Het is een concrete manifestatie in de dagelijkse levens van de karakters die beleidsmatig wordt opgebouwd en sluimert tot het elk moment op onvoorspelbare wijze kan toeslaan.

Als ik kijk naar onze stad en de mensen die op alle verschillende facetten hard werken om die te laten slagen, tegen het huidige systeem in, zie ik treurig genoeg bijna iedereen onvermijdelijk opbranden, uitvallen of gemarginaliseerd worden, zoals The Wire ook laat zien. Vooral de niet-geïnstitutionaliseerde en onbetaalde personen en organisaties. Omdat de instituten en betaalde organisaties altijd de langste adem hebben.

Dat is het systeem. Mensen ondergáán het niet. Mensen hébben het. Ik heb het systeem. Jij hebt het systeem. Wij hebben het systeem.

Daarom moeten we de regels, de spelers en de arena van Het Systeem fundamenteel bevragen en opnieuw inrichten. The Wire kan een begin zijn.

Rapper en schrijver Massih Hutak (1992) schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al zijn columns hier terug.

Meer over