Marjolijn de Cocq. Beeld Artur Krynicki
Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Was ik niet veel te graag naar dat vermaarde tuinfeest gegaan en veel te lang blijven plakken bovendien?

PlusMarjolijn de Cocq

Marjolijn De Cocq

Het oplopend aantal meldingen van grensoverschrijdend ­gedrag in de cultuur- en ­mediasector is het topje van de ijsberg. Conclusie van de Raad voor Cultuur in de categorie ja dat haalt je de koekoek. ‘Slacht­offers durven ongewenst gedrag vaak niet te melden en getuigen kijken nogal eens de andere kant op.’

Er zijn ook getuigen die het wel zien en het goedpraten. Er zijn getuigen die het wel zien en het goedpraten en zich het ongewenste gedrag eigen maken. Er zijn getuigen die het wel zien en het goedpraten en het ongewenste gedrag facili­teren. Wat dan ook de aard van het on­gewenste gedrag is. En vlak de ijsberg buiten de cultuur- en mediasector niet uit.

De Volkskrant plaatste vorige maand verhalen van slachtoffers. En van een getuige die het zag en goedpraatte en zich het ongewenste gedrag ­eigen maakte, maar drie jaar na haar zelfverkozen ontslag alsnog tot inkeer was gekomen. De kwestie speelde bij een uitgeverij van aanzien – en er is niets dat wijst op een cultuurverandering omdat de hoogste baas ‘spaanders waar ­gehakt wordt in een verdringingsmarkt in een competitieve wereld’ niet zijn probleem vindt.

De meningen waren ferm, maar zelf zwenk en zwabber ik zoveel weken en zoveel gesprekken later nog steeds van het een naar het ander. Ik ken slachtoffers – en weet hoe ontwrichtend hun ervaringen zijn geweest. Nieuws was het niet, want algemeen bekend en dat al decennialang. De getuige et cetera et cetera had ook wel eerder aan de bel kunnen trekken, hoeveel jaar was ze niet zijn rechterhand geweest?

Er zijn ook (oud-)medewerkers die de hoogste baas roemen om wat ze van hem hebben geleerd – een beetje weerwerk werd op prijs gesteld. En was ik niet vorig jaar zelf veel te graag naar dat vermaarde tuinfeest gegaan en veel te lang blijven plakken bovendien? Kortom: ik was niet de ideale gast geweest voor een praatprogramma.

Nu is er de verschijning bij uitgeverij Cossee van de Nederlandse vertaling door Ineke van den Elskamp van This is pleasure (Dit is lust) van de Amerikaanse Mary Gaitskill uit 2019. Alter­nerend zijn aan het woord de redacteuren ­Margot en Quin, twintig jaar bevriend en beiden zeer succesvol binnen de New Yorkse uitgevers­gemeenschap. Ze komen aan het woord als zijn val – hier wel, hij is níet de baas himself – onontkoombaar is.

Boven de hoofdstukken waarin hij aan het woord is staat Q. – de vermeende dader. Boven die van haar M. – de getuige die et ­cetera et ­cetera.

Ik werkte ooit als leidinggevende onder een hoge baas. Ik werd geacht zijn wil is wet te laten uitvoeren. De term ‘ongewenst gedrag’ was nog niet gemunt, het was ver voor MeToo en met seks had het niks te maken. Maar ik werd een M.

En dit landschap is nog steeds heel, heel guur.

Marjolijn de Cocq schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Reageren? m.decocq@parool.nl

Meer over