Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Waarom stoot niemand Poetin van zijn troon?

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

Steeds als ik interviews zie met ‘gewone’ mensen uit Moskou of elders in Rusland en ik hoor ze zeggen dat ze achter Poetin en de speciale operatie staan omdat het nazisme bestreden moet worden, denk ik: wat mis ik?

Ik geloof best dat in alle talkshows en in alle spelletjesprogramma voor de Russische televisie er gigantisch propaganda wordt bedreven, maar als dat elke dag gebeurt, word je daar toch kotsmisselijk van?

Waarom hebben zij daar geen last van?

Ik denk dat angst door terreur en geweld uiteraard van invloed zijn op je manier van denken. Wat je verplicht bent te zeggen en te denken, wordt mettertijd je opinie. Mogelijk uit een vorm van gemakzucht omdat als je ‘het juiste’ zegt, je nooit op je hoede hoeft te zijn. Tegenspraak verontrust.

Maar ergens moet je toch beseffen – door de tegenstrijdigheden, door de soldaten met hun verhalen die terugkeren – dat er iets anders aan de hand is dan wordt verteld?

Je zou toch vermoeden dat er in de entourage van Poetin functionarissen zitten die vinden dat de baas te ver gaat. Dat hij fout op fout stapelt. Dat hij weg moet.

Uiteraard worden al zijn functionarissen door weer andere functionarissen in de gaten gehouden die ook weer gecontroleerd worden door bijzondere functionarissen, maar toch laat dat onverlet dat je op een bepaald moment Poetin van de troon kunt stoten. Misschien wel met gebruik van een geheime dienst. Churchill had ook zo zijn spionnen voordat hij minister-president werd. Waarom gebeurt dit niet? Varen al die functionarissen er wel bij?

Misschien bestaat er wel zoiets als collectieve verliefdheid. Al die miljoenen en miljoenen mensen die achter bijvoorbeeld Hitler en Mao aanliepen, begrijp ik nog steeds niet. Waarschijnlijk zijn dat zeer empathische geesten die zich snel met autoritaire persoonlijkheden identificeren.

Zeker, ik liep ook achter gekken aan, misschien nog steeds, maar ze vervelen me allemaal na korte tijd.

Dat is prettig, maar schetst ook een menselijk tekort: wantrouwen jegens de medemens maakt je niet sympathieker. Ik kom niet af van dat wantrouwen en dat heeft, toegegeven, ook iets ziekelijks. De misantroop heeft weinig vrienden.

Meelopers hebben geen last van wantrouwen en toch schelden en tieren ze tegen hun tegenstanders. Dat doen ze omdat ze voor hun geliefde leider door het vuur willen gaan, want dat willen verliefden. De ergste verliefden worden dan ook kamikazepiloot of dragen een bomvest als favoriete kledingstuk. Romantiek vernietigt.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over