Marjolijn de Cocq. Beeld Artur Krynicki
Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Van #terrorvloed tot Tweede Watersnoodramp – de oprukkende zee als bron van inspiratie

PlusMarjolijn de Cocq

Marjolijn De Cocq

Ze was net een paar kilometer te ver. De NS-wandeling voerde van Den Haag Centraal naar bushalte De Vink in Wassenaar. Door het Haagse Bos en park Clingendael, over de Waalsdorpervlakte en door duingebied Meijendel. Daar konden we best even afslaan naar de zee, hadden mijn vriendin en ik gezegd, zou gek zijn om het niet te doen als je zo dichtbij bent.

Maar de dertien door de NS gemeten kilometers bleken er achttien en waar we hadden willen afslaan, moesten we vooral nog een heel stuk dóór.

Toch komt de zee dichterbij – volgens de laatste studie van het KNMI stijgt de zeespiegel voor de Nederlandse kust nu met 3 millimeter per jaar tegen 2 millimeter in de vorige eeuw.

Klimaatcrisis. Een bron van inspiratie voor schrijvers, er vormde zich op mijn bureau binnen luttele weken een stapel boeken (note to self: verleiding weerstaan om vloedgolf te schrijven!) waarin de zee oprukt. Zo moeten wolkenkrabbers op de Utrechtse Heuvelrug in De visionair van Anja Sicking soelaas bieden in een Nederland dat steeds meer ‘door het water wordt teruggenomen’.

In Staat van ontkenning van Erik Rozing slaat de stijgende zeespiegel gaten in de kustlijn en verdeelt de bevolking. Na de Tweede Watersnoodramp volgen aanslagen op ExxonMobil en Shell en wordt ook de politiek doelwit van terreur wanneer de minister van Economische Zaken als ‘vijand van de aarde’ in zijn auto wordt opgeblazen.

Een kilometer per dag, zo snel overstroomt de zee het land in Zee Nu van Eva Meijer. Een #terrorvloed waarvoor een evacuatieplan geboden is. Duitsland stelt sportzalen ter beschikking, wetenschappers en complotdenkers gaan met elkaar in de clinch. En de koning – ja, de koning, we hadden het nog over zijn moreel kompas toen we zijn paleis passeerden – vertrekt naar zijn vakantiehuis in Mozambique.

Kirsten van Santen zwemt in Water pakken kriskras door Nederland, van chloorbaden via rivieren en plassen naar de open zee waar. In gezelschap van Zeeuwse zeezwemmers filosofeert ze over onze drang het water ‘te beheersen’ en de zee te temmen, in het zeegat tussen Terschelling en Ameland voelt ze hoe het water de baas is.

‘De zee heeft altijd tot het verstand en de verbeelding van de mens gesproken en hem uitgedaagd,’ schrijft de Britse mariene bioloog Rachel Carson (1907-1964) in De zee uit 1951, in een nieuwe vertaling van Nico Groen. Maar continenten lossen op en komen, aldus Carson, als korrel na korrel geërodeerd land, in zee terecht. ‘Want uiteindelijk keert alles terug naar zee, naar Oceanus, de oceaanrivier, zoals de eeuwige stroom van de tijd, het begin en het einde.’

Spijt dat we zijn doorgelopen.

Marjolijn de Cocq schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.
Reageren? m.decocq@parool.nl

Meer over