PlusPunten en komma's

STOP! Is dit verhaal nog steeds interessant?

In deze rubriek vertellen we waarom we dingen in de krant schrijven zoals we ze schrijven. Vragen? puntkomma@parool.nl

Maxime Smit

Een verhaal zo vertellen dat iedereen wil blijven luisteren, is een ambacht.

‘Ik blijk de gewoonte ontwikkeld te hebben om een verhaal vooraf te laten gaan door de uitspraak dat ‘mij iets opgevallen is en dat ik me afvraag wat dat is’, schrijft Nicolien Mizee, een bedreven verhalenverteller, in deel drie van haar Faxen aan Ger. ‘De luisteraars zijn dan onmiddellijk alert, want ze willen mij graag helpen uit te zoeken wát het is dat mij zo geraakt heeft in het verhaal dat nu verteld gaat worden.’

Ook op schrift, bijvoorbeeld in de journalistiek, is het prettig als je de aandacht van de lezer weet vast te houden. Bij een goed geschreven verhaal denk je als lezer niet na 300 woorden: jaja, nou weet ik het wel. Je wilt weten hoe het afloopt.

Er bestaan voor auteurs verschillende trucjes om de lezer te blijven boeien. Je kunt het aanpakken á la Mizee en een vraagstuk opwerpen waarover de lezer mee kan denken (‘Verdwijnen flitsbezorgers straks uit het straatbeeld?’).

Een persoonlijke noot werkt ook. In reportages is het gebruikelijk om voorbijgangers op te voeren met lekker veel details over wie zij zijn en wat ze komen doen. Een reportage over de hernieuwde Waterloopleinmarkt begon bijvoorbeeld onlangs zo: ‘Marcel Kinsbergen (50) heeft in de afgelopen weken eindeloos veel YouTubevideo’s bekeken met instructies om thee te maken zoals ze dat in China doen. Het onmisbare object bij dit proces scoorde hij op zaterdagochtend op het Waterlooplein. Uit zijn rugtas haalt hij een bruin, handgemaakt theepotje.’ En verderop: ‘Dianna Muntianu (29) is naar het plein gekomen met twee vriendinnen. “Ik kwam voor een rugzak en vond een geweldige broek die ik niet kon laten hangen.”’

Die theepot en de broek doen er voor het verhaal eigenlijk niet zo toe (Waterloopleinmarkt is open na renovatie en herinrichting), maar zulke details maken het wel prettig om door te lezen. Ze houden de vaart en de gezelligheid in het verhaal.

Iets opvallends

Ook vormgeving kan de lezer door een stuk helpen. Een tussenkop met iets opvallends erin (zoals boven deze alinea) trekt de aandacht en biedt tegelijk een rustpunt in de tekst. De lezer kan even ademhalen en heeft dan hopelijk weer goede moed om verder te lezen.

De allerleukste en nuttigste tip komt uit de archieven van Vrij Nederland. Het blad had in het verleden onderaan al zijn kopijpapier (de A4'tjes waarop auteurs hun tekst tikten op de typemachine) de tekst staan: ‘STOP. Een goed stuk, maar zou de lezer nog geïnteresseerd zijn?’

Dat is natuurlijk een vraag die iedere schrijver zichzelf zo om de paar zinnen kan stellen.

Meer over