PlusPunten en komma's

Sfeer willen maken voegt niet altijd iets toe

In deze rubriek vertellen we waarom we dingen in de krant schrijven zoals we ze schrijven. Vragen? puntkomma@parool.nl

Maxime Smit

Sommige journalisten tikken in het tempo waarmee Bugs Bunny een wortel eet, anderen kunnen eindeloos priegelen. Voor beide categorieën is het nuttig een verhaal later nog eens fris te bekijken. De snelle typer haalt er wellicht nog foutjes uit, de bedachtzame schrijver ziet de formulering die eerder niet wilde komen.

Gebruikelijk is dat bij het later teruglezen van een eigen stuk overbodige zinnen opvallen. Wie zijn eigen criticus wil zijn, kan zich bij elke geschreven zin afvragen: heb ik deze informatie nodig?

Een leuk voorbeeld is het schetsen van sfeer of de omgeving. Dit klinkt misschien ongezellig, maar zulke elementen kunnen auteur of eindredactie er in krantenstukken vaak uit slopen en het verhaal wordt er beter van. In een mooie reportage onlangs over Los Angeles, bijvoorbeeld, ging het erover dat door corona een terrascultuur is ontstaan. Een vrouw op een terras vertelt: “Ik wil niet meer binnen eten. Waarom zou ik? We willen de lokale restaurants steunen.” Ze wijst naar een Mexicaans restaurant op de hoek. “Daar kwam ik graag, maar het is nu dicht.” Tussendoor neemt ze een hap. “Gelukkig hebben we een nieuwe favoriet.”

Die ‘tussendoor neemt ze een hap’ is toegevoegd om het verhaal te verlevendigen. Je zíét de mevrouw als lezer een hap nemen. Maar is het nodig als je al weet dat ze op een terras zit? Dat ze eet of drinkt, ligt voor de hand. Zo’n zin kan dus ook weg.

Een ander voorbeeld, uit een interview: ‘Hans Croiset zit met zoon en echtgenote in het café na een repetitie. De sfeer is ontspannen.’ Dat de sfeer ontspannen is, komt verder niet aan de orde en heeft dus geen meerwaarde. Dan kan die zin weg.

Als een schets van de omgeving functioneel is, werkt ze juist wel. ‘Het is een fijne strook groen, zo aan de rand van het stenige IJburg. Tussen de woonblokken zorgt ze voor rust,’ stond bijvoorbeeld in een stuk over groen dat plaats moet maken voor parkeerplekken. In zo’n geval is het nuttig om als lezer voor je te kunnen zien wat verloren gaat.

Meer over