Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Selfies hebben de wereld veroverd, en selfie-obsessies ook

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Afgelopen week werd ik in de Leidsestraat bijna overhoop gereden door een zwalkende Italiaanse toerist op een huurfiets. Hij probeerde fietsend een selfie te maken. Iets verderop raakte hij, voorspelbaar, met zijn voorwiel in de tramrails en stortte hij kansloos tegen de grond. De gevolgen: een flink gat in zijn knie en een kapotte telefoon.

Gelukkig was het niet erger dan dat en na de eerste schrik voelde ik me bijna schuldig over een licht boontje-komt-om-zijn-loontjegevoel.

Selfies hebben sinds circa 25 jaar de wereld veroverd. Onder invloed van dubieuze rolmodellen als Paris Hilton en Kim Kardashian is het excessief delen van foto’s van jezelf in de meest onbenullige en soms potsierlijke omstandigheden mateloos populair geworden. In 2013 werd ‘selfie’ opgenomen in de Oxford English Dictionary en tegelijkertijd in de Dikke van Dale. In hetzelfde jaar werd het woord gekozen tot ‘woord van het jaar’.

Psychologen schrijven het ene na het andere artikel over selfie-obsessies. Zij relateren die aan persoonlijkheidsstoornissen, zoals narcisme, zelfvertrouwen dat in onbalans is en het hebben van buitensporig veel behoefte aan aandacht.

Dat de Amerikaanse psychiaters ‘selfitis’ zouden hebben gedefinieerd als een nieuwe ziekte, waaraan je lijdt als je dagelijks meer dan drie foto’s van jezelf op sociale media deponeert, bleek een verzinsel – overigens deinzen psychiaters er in de regel niet voor terug om minder afwijkend gedrag van een diagnostisch label te voorzien.

De Italiaanse toerist in de Leidsestraat kwam er nog redelijk van af, want selfies kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Een medewerker van een chic vijfsterren Mayfairhotel in Londen werd eerder dit jaar ontslagen toen hij actrice en schrijfster Emma Thompson om een selfie met haar vroeg. Ofschoon Dame Thompson een uitgesproken hekel heeft aan selfies, startte zij een publieke actie om het ontslag van de man ongedaan te maken.

Ook zorgen selfies regelmatig voor levensgevaarlijke situaties. In 2018 crashte een Amerikaans marinevliegtuig in Japan omdat de piloten selfies in hun cockpit aan het maken waren, met zes doden als gevolg. In het afgelopen decennium vielen er meer dan honderd slachtoffers per jaar bij pogingen selfies te maken op risicovolle plekken, zoals bij spoorwegovergangen of op gevaarlijke bergtoppen.

Er is niets op tegen om fotootjes van jezelf in leuk gezelschap of op een mooie plek te delen. Maar dat betekent echt niet dat de hele wereld benieuwd is om jou in bed te zien, of op het toilet, of in de bus op weg naar je werk. En geloof me, er is echt geen mens geïnteresseerd in het zien van je wel of niet strakke lichaam in de fitness of dat benieuwd is naar hoe jij een oninteressante pizza oppeuzelt.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over