Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Rijksmuseum schrapt 'Bersiap': ik vind het walgelijk

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

“Niet kwaad worden, Theodor… Hou je in!”

Goed, ik zal me beheersen, maar ik ben wel kwaad. Waar gaat het om? Het Rijksmuseum wil de term ‘Bersiap’ niet gebruiken, want die zou racistisch zijn. Lezer, heeft u ook altijd gedacht: wat een smerige, racistische term is dat? Weet u eigenlijk wel wat de Bersiap is? Ik citeer even een lang stuk uit Wikipedia: ‘De Bersiap was een uiterst gewelddadige periode in de Nederlandse en Indonesische geschiedenis, die het hevigst was tussen ongeveer oktober 1945 en begin 1946. De periode duurde volgens historicus William H. Frederick van augustus 1945 tot november 1947. Bersiap en siap is Maleis voor ‘wees paraat’ en ‘geef acht’. Het waren de strijdkreten van Indonesische paramilitaire organisaties en bendes, die vrijwel direct na afloop van de Japanse bezetting extreem geweld hebben ingezet tegen (Indische) Nederlanders en andere niet-inlanders zoals de Chinezen en andere Europeanen, maar ook onder van ‘collaboratie’ met het Nederlandse gezag verdachte inlanders, zoals Molukkers.’

Waarom ben ik kwaad?

Toen mijn roomblanke moeder met een bruin kindje (mijn zuster) uit het Japanse kamp kwam waar ze jaren was gemarteld, doden had moeten afleggen, vooral kinderen, en had moeten stelen om mijn zuster in leven te houden, werd zij met de dood bedreigd door die nationalistische bendes. Dat was zo gevaarlijk dat mijn moeder terugkeerde naar het kamp, waar zij door de Japanners moest worden beschermd. Nederlanders – vooral vrouwen – werden gemarteld, verkracht en daarna vermoord. Hoeveel? Sommigen zeggen 5000, anderen 30.000. Chinezen en Molukkers en alles wat verder niet-Indonesisch was, kon geslacht worden.

Waarom kennen we de hoeveelheid slachtoffers niet precies? De administratie werd niet bijgehouden; deels omdat men wel wist dat men iets deed wat uiteraard verboden was, deels omdat niet alle moordende groepen konden lezen en schrijven. De moordpartijen waren duidelijk etnisch gemotiveerd. Het waren deze massaliquidaties die er mede voor zorgden dat het Nederlandse leger werd ingezet.

Door de Bersiap uit de boeken te schrappen rechtvaardig je wat er destijds is gebeurd (“Het gebeurde in de rechtvaardige strijd om onafhankelijkheid.”) en verhul je de genocide.

Ik vraag me toch af wat de Molukkers hiervan vinden.

Ik vind het walgelijk van het Rijksmuseum. Het komt voort uit schuldgevoel en gebrek aan historische kennis. Een revolutie moet worden goedgepraat. De ‘wokerati’ (term van de schrijver Hans Moll) plakken er het bordje ‘racisme’ op, omdat je dan verder niets hoeft te verklaren. Bah!

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over