PlusPunten en komma's

Polen helpt, houden ZE het vol?

In deze rubriek vertellen we waarom we dingen in de krant schrijven zoals we ze schrijven. Vragen? puntkomma@parool.nl

Maxime Smit

Een lezer vroeg een tijdje geleden hoe we bij de krant omgaan met zinsconstructies als de volgende: ‘Het kabinet heeft besloten dat.. Ze vinden het niet langer verantwoord om..’

Zo’n constructie is onjuist, omdat ‘het kabinet’ een enkelvoud is waar vervolgens op teruggekomen wordt in een meervoud: ‘Ze vinden het niet langer’.

Onbegrijpelijk is het niet dat zulke (taalkundig beetje gekke) constructies worden gemaakt. Iedereen zal begrijpen dat ‘ze’ hier min of meer moet betekenen: ‘de mensen in het kabinet’.

Maar netjes is het dus niet. Het is vooral spreektaal. Juist in geschreven vorm zou zijn: ‘Het kabinet heeft besloten dat.. Het vindt het niet langer verantwoord om..’

Bij de krant corrigeren we dergelijke zaken. De zin ‘Polen helpt Oekraïne, maar hoe lang houden ze dat vol?’ werd voor de krant bijvoorbeeld: ‘Polen helpt Oekraïne, maar hoe lang houdt het dat nog vol?’, want Polen is een land, een enkelvoud dus, waar je met ‘het’ op moet terugkomen en niet met het meervoud ‘ze’.

Een oplossing is ook vaak te vinden in het woord ‘er’. ‘Polen helpt Oekraïne, maar hoe lang houden ze dat er nog vol?’ was bijvoorbeeld eveneens acceptabel geweest.

Wat milder zijn we soms als iets een gesproken citaat is. Deze week zei iemand in de krant het volgende: ‘We vragen dus eigenlijk aan een hele school of ze verliefd willen worden.’

Juist was daar geweest: ‘We vragen dus eigenlijk aan een hele school of die verliefd wil worden,’ want ‘school’ is een enkelvoud.

Dat kun je corrigeren. Dat verandert wat iemand daadwerkelijk heeft gezegd, maar inhoudelijk verandert de zin niet, en onder die voorwaarde mag je een citaat een beetje aanpassen. Je corrigeert de geciteerde dan (en bewijst hem of haar daarmee een dienst).

Aan de andere kant is het voorbeeld met de school zo overduidelijk spreektaal dat je je kunt afvragen wat de winst is als je iemand geforceerd ineens enorm correct laat spreken. De zin heeft in dit geval dan ook ‘fout’ in de krant gestaan.

Meer over