Maarten Mol Artikel Beeld Sjoukje Bierma
Maarten Mol ArtikelBeeld Sjoukje Bierma

Over eerdere bewoners van dat adres in de Manegestraat. In de Tweede Wereldoorlog

PlusMaarten Moll

Maarten Moll

Op 28 mei 1996 overlijdt Buck, de hond uit de tv-serie Married... with Children.

28 mei. Wat gebeurde er allemaal niet op die dag als we de geschiedenis er even bijhalen.

Op die dag in 1932 wordt de Afsluitdijk gesloten.

Op die dag in 1961 vertrekt voor de laatste keer de Oriënt Express uit Parijs.

En op 28 mei 1987 landt de 18-jarige West-Duitser Mathias Rust in een sportvliegtuig op het Rode Plein in Moskou. We hebben het er vijf dagen later nog over, op de verjaardag van mijn broertje in de Manegestraat 6, driehoog. Ik heb dan nog nooit gevlogen.

Het wordt een dolle boel, zoals ik twee weken geleden op deze plek beschreef.

Ik kreeg behoorlijk wat reacties op de column, met als titel die Manegestraat. Niet op het verjaardagsgedruis en de rondslingerende plakken leverworst, maar op wat daarna volgde. Over eerdere bewoners van dat adres. In de Tweede Wereldoorlog.

Het Joodse gezin van Jankiew Bresler. Weggevoerd in 1943. Jankiew werd vermoord in Auschwitz, zijn vrouw Kajla Bresler-Simon en hun zonen Wolf en Fishel in Sobibor. Ze werden 41, 39, 17 en 11 jaar.

Een meneer schreef me. Hij was in dat huis geboren, en is de gangen nagegaan van de bewoners die naar de vernietigingskampen zijn getransporteerd. (Julius Schelvis, een van de weinige overlevenden van Sobibor, heeft in de Manegestraat gewoond.) Hij probeerde zich voor te stellen hoe Fishel in het huis waar hij later zou wonen, opgroeide en ‘maar slechts 11 jaar mocht worden’.

Als eerbetoon aan Fishel adopteerde hij de steen met diens naam in de muur van het Nationaal Holocaust Namenmonument. Mooi gebaar.

En ook een mevrouw was getroffen door het verhaal over het gezin Bresler. Ze dook in de digitale papieren van het Stadsarchief en mailde me woningkaarten van Manegestraat 6.

Maar wat bleek? Terwijl ik in mijn herinnering nog steeds drie trappen opklim naar mijn broertje, blijkt hij volgens de woningkaarten op eenhoog te hebben gewoond.

Hè?

Het staat er echt. 1-hoog, tussen 29 mei 1986 en 20 januari 1988.

Wie woonden er dan op eenhoog in de oorlog?

Sara Pels.

Margaretha Pels.

Nathan Pels.

Sara was kapster.

Margaretha was naaister.

Nathan was magazijnbediende.

Ook zij hebben allen het sterfjaar 1943.

En dezelfde dag: 28 mei.

Alle drie zijn ze toen in Sobibor vergast.

Sara Pels werd 28.

Margaretha Pels werd 21.

Nathan Pels werd 19.

Een andere mevrouw schreef dat ‘uit de diepste krochten de familie Bresler weer een gezicht is gegeven’. En over de weggevoerden in het algemeen: ‘Als al die namen maar van tijd tot tijd genoemd worden, dan hebben ze niet voor niets geleefd.’

Bij deze.

Maarten Moll schrijft over dagelijkse beslommeringen in de stad. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? m.moll@parool.nl

Meer over