Opinie

Opinie: ‘Was de vluchtelingenstroom maar een besmettelijk virus’

Tijdens de pandemie toonde Nederland zich strijdbaar. Binnen de kortste keren werd er van alles opgetuigd om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Waarom gaan we niet op dezelfde, betrokken manier om met de vluchtelingenstroom, vraagt Milou van Dooren-Weekers zich af.

Het Parool
Demonstranten voeren actie voor een permanente verbijfsvergunning voor vluchtelingen. De organisatie We Are Still Here komt op voor ongedocumenteerden die al lang in Nederland zijn, maar nog geen uitzicht hebben op de juiste papieren. Beeld ANP
Demonstranten voeren actie voor een permanente verbijfsvergunning voor vluchtelingen. De organisatie We Are Still Here komt op voor ongedocumenteerden die al lang in Nederland zijn, maar nog geen uitzicht hebben op de juiste papieren.Beeld ANP

Corona vermoeit ons, nietwaar? Bah, helemaal klaar mee. Maar dat is wel eens anders geweest en ik herinner me ook de keerzijde van deze crisis. Sportieve ondernemers maken thuis een loopband met zeepsop achter een stoel, in grote groepen wordt gedanst op de parkeerplaats van ziekenhuizen en thuiswerken krijgt een nieuwe betekenis. Maar wat pas echt spectaculair te noemen valt, is het optreden van de Nederlandse overheid.

Laat ik ver blijven van een inhoudelijke discussie over het coronabeleid. Daar heb ik het niet over. Ik heb het over het tempo waarin geacteerd en gereageerd is op de pandemie die ons allen zo hard trof. In no time werden teststraten opgetuigd, massaal werd GGD-personeel aangenomen, testen zonder afspraak was al snel mogelijk, mondkapjes waren er in overvloed en het leek alsof heel Nederland in een dag bestickerd was met ‘houd-afstandposters’. Wat tonen we ons betrokken, alert en strijdbaar. Wauw!

Paar keer knipperen

Met de stroom van 50.000 vluchtelingen naar Nederland uit Oekraïne, laten we zowaar hetzelfde zien. Vluchtelingenwerk ontvangt de eerste weken 11.000 aanmeldingen van betrokken burgers die vrijwilligerswerk willen doen. Ook nu... Ik knipper een paar keer met mijn ogen en het lijkt alsof alles geregeld is. Eindhoven telt zeven opvanglocaties, op nationaal niveau wordt besloten dat Oekraïense vluchtelingen de stroperige asielprocedure mogen omzeilen, ook Afrikaanse studenten uit Oekraïne hebben recht op opvang en wekenlang kleuren alle gesprekken blauw-geel. Twee keer wauw!

Met verdriet denk ik aan de tientallen Afghanen die zich in september bij ons meldden. Op geen enkele manier waren er voorzieningen zoals nu voor Oekraïners. Over thema’s als opvang, onderwijs, zorgverzekering, verblijfsvergunning en maatschappelijke begeleiding werd amper gesproken. Ook denk ik aan onze Eritrese, Kameroense, Vietnamese, Amerikaanse, Peruaanse migranten die ieder hun eigen verhaal meedragen. We vonden het onmenselijk toen artsen gedwongen werden keuzes te maken tussen patiënten op de IC-afdeling in Bologna, in 2020. Is dit wel menselijk? Is het erger om onder het regime van Poetin te leven dan dat van de Taliban? Is Assad een grotere boef dan Kinshasa? Is het leven van het ene kind meer waard dan dat van een ander kind?

Waarom laat Nederland zich niet altijd van zijn meest daadkrachtige kant zien als het over vreemdelingen gaat? Wanneer het gaat over overvolle azc’s, eeuwige wachttijden bij aanvragen en soms onkundige ambtenaren. Nederland kan het namelijk wel, dat hebben we gezien. Zijn de belangen nu groter? Kan Rusland Nederland harder treffen dan Jemen? Is het eerlijk dat Afrikaanse vluchtelingen soms wel vier jaar wachten op een beslissing over een asielaanvraag? Nemen wij liever mensen in huis die op ons lijken dan mensen die een tulband dragen? Ik schrijf dit voor mijn cliënten, voor hen allemaal. En ik denk: was de vluchtelingenstroom maar een besmettelijk virus.

Milou van Dooren-Weekers, Teamleider Vreemdelingen Informatie Punt (Vluchtelingenwerk Nederland), Valkenswaard

Meer over