Opinie

Opinie: ‘Vrouwenquotum doet pijn, maar is nodig om verandering te bewerkstelligen’

Nee, ze is geen fan van het vrouwenquotum, maar verandering gaat nou eenmaal gepaard met pijn en moeite omdat het onnatuurlijk is voor de mens, schrijft Roos van Dalen in deze lezersbrief. ‘Het quotum valt mijns inziens onder de noemer ‘acceptabele pijn’.’

Het Parool
null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Op mijn artikel ‘Een quotum is niet ideaal, maar wel hard nodig’ op Het Hoogste Woord van 4 januari ontving ik een tegenreactie van Elske Doets, waarop weer een tegenreactie volgde van Alycia Colijn. Doets wil geen quotum en ziet de conservatieve school of omgeving van jonge vrouwen als de bottleneck van het probleem van genderongelijkheid in de bedrijfstop.

Dit sluit aan op de sociale patronen die ik benoem in mijn opiniestuk van afgelopen juli. Sociale patronen die aan het licht moeten komen om te kunnen doorbreken zijn bijvoorbeeld de kritiek op werkende moeders en hoe de kinderopvang (nog) geregeld is. Hieronder schaar ik met gemak ook het toekomstbeeld dat jonge vrouwen wordt voorgeschoteld.

Doets ziet het kernprobleem niet (ook) in de kleine groep hoogopgeleide vrouwen die traag doorgroeien naar de top, ik daarentegen wel. Onder andere omdat wanneer er voldoende ambitieuze, geschikte vrouwen beschikbaar zijn voor een functie, de old boys ermee aan de haal gaan als gevolg van cultural cloning.

In de basis ben ik ook geen fan van het vrouwenquotum. Echter, verandering gaat nou eenmaal gepaard met pijn en moeite omdat het onnatuurlijk is voor de mens. Het quotum valt mijns inziens onder de noemer ‘acceptabele pijn’. Wel blijf ik erbij dat een quotum enkel het gewenste resultaat kan geven als we tegelijkertijd de sociale patronen aanpakken. Ik zie de aangedragen oplossing van Elske Doets dus als deel van een geheel aan essentiële acties; als enkel één ingrediënt in plaats van een heel recept.

Zijwieltjes

Doets ziet het quotum als een extra zetje. Colijn daarentegen is wel voorstander en gebruikt de metafoor van het geven van zijwieltjes aan een kind dat moeten leren fietsen. Het quotum kan je zien als zijwieltjes maar mannen krijgen die ook, zij het impliciet, onzichtbaar. Dat het quotum een rationeler, tastbaarder middel is dan het old boys network betekent niet dat het laatste minder hardnekkig is. Ontastbare processen zijn vaak des te sterker aanwezig.

Nu snap ik dat in dat niet-meetbare ook de crux zit. Men houdt zich graag vast aan cijfertjes en ratio omdat het duidelijkheid schept. Maar niet-meetbare fenomenen kunnen ook immense invloed hebben op ons leven. Denk maar eens aan een bedrijfscultuur; niet aan te ontkomen, maar moeilijk precies de vinger erop te leggen. Of denk aan vriendschap of de liefde.

Concluderend ben ik voorstander van wat Doets voorstelt. Alleen, wat betekent dit voor vrouwen die het onderwijs reeds hebben afgerond, aan het begin van hun carrière staan of juist al jaren meedraaien? Hebben deze vrouwen dan gewoon pech, als een verloren generatie? Laten we in plaats daarvan verandering teweegbrengen in iedere fase van het leven. Van het onderwijs tot de top. Zoals Colijn al zei, het is tijd om met z’n allen vierkant achter diversiteit te gaan staan.

Roos van Dalen, Amsterdam

Meer over