Opinie

Opinie: ‘Verleg de focus voor woningbouw naar Amsterdam Bay Area’

Het gebied waar Amsterdam Bay Area moet verrijzen, gezien vanuit Almere. Aan de horizon Amsterdam. Beeld Jean-Pierre Jans
Het gebied waar Amsterdam Bay Area moet verrijzen, gezien vanuit Almere. Aan de horizon Amsterdam.Beeld Jean-Pierre Jans

In plaats van bedrijventerreinen te transformeren tot woongebieden, zou de beschikbare ruimte in Groot-Amsterdam effectiever moeten worden ingezet, bepleit Kees Noorman. Grote winst zou behaald kunnen worden in Amsterdam Bay Area.

Kees Noorman

Als belangenvereniging voor Amsterdamse bedrijven zien we dat ruimte voor bedrijvigheid steeds schaarser wordt, mede door de grootschalige transformaties van bedrijventerreinen naar woongebieden. Terwijl er in de regio een enorme kans ligt om veel woningen te ontwikkelen zonder dat bedrijven in het gedrang komen.

De grote woningbouwopgave in de Amsterdamse regio zorgt ervoor dat er naarstig gezocht wordt naar locaties voor woningbouw. Ook Oram ziet deze noodzaak. Toch vragen we om te waken voor een te eenzijdige focus. In de beperkte ruimte die we hebben, is een balans tussen verschillende functies cruciaal. Woningbouw en bedrijvigheid gaan hand in hand, dat maakt immers een stad.

De afgelopen jaren is veel aandacht ontstaan voor de transformatie van Amsterdamse bedrijventerreinen als oplossing voor de woningbouw. Denk aan Haven-Stad, het Hamerkwartier, de Schinkel, NDSM en de Klaprozenbuurt. Op veel plekken betekent de komst van woningbouw dat ruimte voor bedrijvigheid onder druk komt te staan. Veel Amsterdamse ondernemers verkeren daardoor in grote onzekerheid over hun toekomst.

In de recente omgevingsvisie Amsterdam 2050 zien we dat grote nadruk op woningbouw ervoor zorgt dat er maar liefst 450 hectare bedrijventerrein moet worden getransformeerd. Dit leidt tot een oplopend tekort aan bedrijfsruimte van minimaal 150 hectare in de stad, boven op de uitbreidingsbehoefte die bedrijven nu al hebben.

Ruimte ontbreekt

Het nieuwe Amsterdamse College geeft aan een diverse economie na te streven met ook plaats voor maakindustrie en ‘stadsverzorgende’ bedrijvigheid, en een haven die de spil is in de energietransitie. Met de grote hoeveelheid aan ‘plannenwolken’ is het echter de vraag waar deze bedrijven straks nog een plek vinden. Uitplaatsen naar andere gemeenten is vaak geen optie omdat ook daar de ruimte ontbreekt. Bovendien zorgt dat voor meer verkeersbewegingen, congestie, een hogere CO2-uitstoot en een belemmering voor lichte, zero-emissie stadslogistiek.

Er wordt vaak te makkelijk gedacht dat wonen en werken wel samengaan. Kleinschalig kantoorwerk en zakelijke diensten zijn best te mengen, maar in de Amsterdamse praktijk zien we dat eerdere pogingen om bedrijven uit te plaatsen weinig effect hebben gehad. Waar wonen en werken gemengd worden, is bovendien veel overlast. Of het nu gaat om het lawaai dat een bouwbedrijf produceert, de onveiligheid door bestelautobewegingen voor thuisbezorging of de geur die verspreid wordt door een foodbedrijf.

En bedrijven zijn nodig. Voor Amsterdam en de regio, om de economie draaiende te houden en werkgelegenheid te creëren. Maar denk bijvoorbeeld ook aan de havenbedrijven die voor grote (ruimtelijke) opgaven staan om de energietransitie en -voorziening, klimaatadaptatie en circulaire economie te realiseren.

Duurzame woningbouw

Op dit moment zien we een te eenzijdige focus op woningbouw in transformatiegebieden zonder oplossingen voor de daarmee gepaard gaande bedrijfsverplaatsingen. Het betreft veelal bijzonder complexe transformaties die veel energie en tijd kosten, terwijl de woningnood onverminderd hoog blijft.

We moeten de beschikbare ruimte in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) effectief inzetten om de grote opgaven het hoofd te bieden. Dus niet de complexiteit onnodig opzoeken en bedrijvigheid onder druk zetten, maar juist die plekken opzoeken waar relatief snel winst te behalen valt. En die zijn er: Amsterdam Bay Area.

Amsterdam Bay Area is een ontwikkeling rond de ‘baai’ van het IJmeer in het gebied tussen Amsterdam en Almere, waar tot wel 100.000 woningen gebouwd kunnen worden. Natuur, cultuur en water gaan hier hand in hand met legio kansen voor duurzame woningbouw en werkgelegenheid. Het concept spreekt tot de verbeelding. Veel partijen, waaronder overheden op alle schaalniveaus, hebben zich hieraan verbonden. Door de focus naar hier te verleggen, zorg je voor ademruimte (en investeringsruimte) in de rest van de stad. Winst voor alle partijen.

De voordelen van Amsterdam Bay Area:

De ontwikkeling van het gebied wordt omarmd door rijksoverheid, provincie en regio, met daarin de regiogemeenten;

Er zijn geen grote conflicten met andere functies zoals bedrijvigheid, waardoor ontwikkeling op relatief korte termijn doorgang kan vinden;

Er liggen prachtige kansen om natuur en de woningbouwopgave samen op te laten gaan met perspectief op een bijzonder stedelijk landschap.

De plannen voor Amsterdam Bay Area zijn veelbelovend, maar bleven onderbelicht. Het is tijd dat daar verandering in komt. Wat Oram betreft stoppen we veel meer energie en middelen in de ontwikkeling van dit gebied. Daarmee voorkomen we dat werken en wonen elkaar dwarsbomen en zorgen we ervoor dat ze elkaar juist gaan versterken.

Kees Noorman, directeur ondernemersvereniging Oram Beeld
Kees Noorman, directeur ondernemersvereniging Oram
Meer over