Opinie

Opinie: ‘Verklein de afvalberg, geef geen gratis bestek meer bij bezorgmaaltijd’

Volgens Judith Lammers hebben bezorgplatforms de sleutel in handen om iets te doen tegen onnodig wegwerpbestek en verpakkingsmateriaal bij bezorgmaaltijden.

Het Parool
white plastic spoons and forks on a white background.
wegwerpbestek
plastic bestek Beeld Getty Images
white plastic spoons and forks on a white background.wegwerpbestekplastic bestekBeeld Getty Images

“Mam, waarom zit er bestek bij het eten?” vraagt mijn dochter van 8 die net het thuisbezorgde eten uitpakt, “dat heeft toch iedereen thuis?” Als je erover nadenkt, is het inderdaad vreemd en onnodig. Zeker gezien de opgave om energieverspilling tegen te gaan en een circulaire economie te bouwen.

Dagelijks worden vele maaltijden thuisbezorgd. Wanneer we eten bestellen, krijgen we daar geregeld ongevraagd spullen bij die we niet hebben besteld: een tas, bestek en servetten en bovenal veel verpakking ten opzichte van de hoeveelheid eten die je hebt besteld. Vervolgens belanden die spullen binnen no time in de prullenbak.

Onze jaarlijkse afvalberg is groot. In 2020 produceerden we in Nederland 9,1 miljard kilo huishoudelijk afval, 521 kilo per persoon. Dat is per persoon bijna vier keer zoveel als in 1950, volgens het CBS. Het is mooi dat plastic bestek en rietjes zijn verboden, maar ook houten bestek of papieren rietjes blijven wegwerp en zorgen voor onnodig afval.

Natuurlijk moeten we af van overbodige wegwerp. Dat vond de regering al in 2019. “Slim en zuinig omgaan met onze grondstoffen scheelt CO2-uitstoot en helpt dus bij het halen van de klimaatdoelen uit het Regeerakkoord,” aldus toenmalig staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat. De regering heeft afgesproken dat er in 2030 de helft minder primaire grondstoffen worden verbruikt; in 2050 moet de Nederlandse economie volledig circulair zijn. Dat is nog een hele klus. Laaghangend fruit moeten we daarom snel plukken.

Ongevraagd spullen zoals bestek meegeven bij een bestelling is typisch laaghangend fruit. Bezorgplatforms kunnen helpen door regels te stellen voor afvalreductie. Zij kunnen bij de horecaondernemers afdwingen dat bestek enkel besteld kan worden tegen een minimumprijs. Een gezamenlijke aanpak via bezorgplatforms maakt het voor horecaondernemers makkelijker om ook bij afhaal voor bestek te laten betalen en daarmee de afvalberg nog verder te verkleinen.

Zulke regels zijn vergelijkbaar met de invoering van betaalde plastic tassen in 2016, maar kunnen sneller worden ingevoerd omdat de aanpak onafhankelijk is van wetgeving.

Dankzij het verbod was begin 2017 het aantal verstrekte plastic tassen met maar liefst 70 procent gedaald. Wanneer iedereen per bestekset 1 euro moet betalen, zal er weinig bestek worden besteld. De invoering zou ook een mooie bonus zijn voor ondernemers, want die krijgen ervoor betaald, in plaats van dat ze bestek gratis weggeven. En als kers op de taart: hoe minder huishoudelijk afval er in gemeentes wordt geproduceerd, hoe lager de afvalstoffenheffing voor hun inwoners. Win-win-win, dus. Bezorgplatforms, aan de slag!

Judith Lammers, Eindhoven

Meer over