Opinie

Opinie: ‘Van Gogh Museum, geef overtallige noodsteun aan andere instellingen’

Grote culturele instellingen zoals het Van Gogh Museum maken miljoenenwinsten dankzij de coronasteun. Dat zorgt voor ongelijkheid en ongemak, ziet Marga Kroodsma. Haar voorstel: een nieuw fonds waaraan instellingen hun overschot kunnen doneren. ‘Zo kan het geld alsnog terechtkomen waar dat het hardst nodig is.’

Het Parool
null Beeld ANP
Beeld ANP

Beste Jaap Winter,

Het Van Gogh Museum heeft miljoenenwinst gemaakt mede dankzij coronasteun, zo lezen we het in Het Parool van 21 mei. Dat voelde wat ongemakkelijk, zo erkende u, als voorzitter van de raad van toezicht. Jullie stelden jezelf de vraag: vinden we dit oké? U dacht ook niet de enige te zijn in de cultuursector die dit ongemak gevoeld heeft. Dat is goed om te weten. Want ik heb mogelijk een oplossing voor dat ongemak.

Misschien kan het Van Gogh Museum de vraag ook aan de ander stellen? Wat vinden de stakeholders: fondsen, sponsoren, donateurs en bezoekers van het feit dat het Van Gogh Museum winst heeft gemaakt mede dankzij coronasteun? Hebben zij wellicht elders van support moeten afzien, omdat ze jullie al steunden? Heeft het personeel dat is wegbezuinigd, alsnog moeten aankloppen bij de overheid?

Noodsteunregelingen zijn in het leven geroepen om instellingen niet te laten omvallen en om personeel aan het werk te kunnen houden. Niet om winst te kunnen maken. Ik stel voor om een fonds op te richten waaraan iedere instelling die met dit ongemak in zijn maag zit datzelfde overschot kan schenken. Stakeholders kunnen een stem krijgen in welke initiatieven alsnog met dit fonds gesteund kunnen worden. Zodat het geld daar terecht komt waar dat het hardst nodig is en we hopelijk een cultureel divers veld behouden.

Want het veld is uit balans. Er is een grote vraag naar gekwalificeerd personeel. Instellingen en mensen staan onder hoge druk en aan veel (kleinere) instellingen en zelfstandige kunstenaars is de coronasteun geheel voorbijgegaan. De maakdrift viert hoogtijdagen, maar waar kan dit werk ontwikkelen en landen?

Een kaartje kopen (in tijden van inflatie) is een risico: It better be good. De hierdoor op de loer liggende monocultuur moet worden uitgedaagd door een cultuur waar stemmen aan bod komen die ogenschijnlijk minder populair zijn, maar wel nieuwe kijkrichtingen verschaffen. Met voorstellingen en experimenten waarbij publiek wordt uitgedaagd, zodat het publiek kan meegroeien met de R&D die zo eigen is aan kunst.

We hebben elkaar nodig en het is aan de sector zelf om voorstellen te doen. Zoals Vincent van Gogh schreef: ‘Zulke dingen zijn echter moeielijk en zullen zoo in eens niet lukken. Het gelukken is soms ’t eindresultaat van een heele serie mislukkingen.’

Ik kijk uit naar het initiatief.

Marga Kroodsma, artistiek en algemeen directeur van Veem House for Performance, dat geen tot weinig aanspraak kon maken op coronasteun en niet weet of het volgend seizoen nog bestaat.

Meer over