Opinie: ‘Stadsdeel pakt overlast op de Wallen aan, maar negeert de andere buurten’

De drukte in de binnenstad is terug en daarmee de drank-, drugs- en afvaloverlast. Goed dat stadsdeel Centrum daar maatregelen tegen wil, vindt Carla Hoffschulte, maar ze vreest dat de nadruk op het Wallengebied de overlast naar andere binnenstadbuurten zal verplaatsen.

Carla Hoffschulte
De omgeving van De 9 straatjes waar AirBnB een toenemend probleem aan het worden is.  Beeld Koen van Weel / ANP
De omgeving van De 9 straatjes waar AirBnB een toenemend probleem aan het worden is.Beeld Koen van Weel / ANP

Alle bewoners van de Amsterdamse binnenstad ontvingen begin april een brief waarin burgemeester Femke Halsema en stadsdeelvoorzitter Centrum Dehlia Timman hun maatregelen tegen de drukte en overlast in de binnenstad toelichten. Een goed initiatief om bewoners te informeren, ware het niet dat de brief de nodige vragen oproept.

Burgemeester en stadsdeelvoorzitter merken terecht op dat aan het goede nieuws dat ‘de stad weer tot leven komt’ ook een andere kant zit: namelijk de bezorgdheid dat het opnieuw erg druk zal worden en de overlast onacceptabele vormen zal aannemen. Grachten 9+, de bewonersgroep van De 9 straatjes-buurt, zet zich al jaren in om haar zorgen over de buurt onder de aandacht van de gemeente te brengen. Reden om nader op de brief en de daarin genoemde maatregelen in te gaan. Ook omdat op 29 april de Raadsinformatiebrief ‘Maatregelen drukte en overlast in het Wallengebied’ naar raadsleden is verstuurd

Wallengebied

Eén van de maatregelen in de brief aan bewoners gaat over crowdmanagement bij (verwachte) excessieve drukte. Het inzetten van deze maatregel geldt alleen voor het Wallengebied en het kernwinkelgebied. Voor binnenstadbuurten die in de omgeving daarvan liggen, zoals De 9 straatjes-buurt, heeft dit tot gevolg dat de drukte dáár alleen maar zal toenemen als bezoekers in het Wallengebied en kernwinkelgebied worden geweerd.

De genoemde maatregelen om drugs, alcohol en straatdealen tegen te gaan, hebben alleen betrekking op het Wallengebied. Ook hier zal het gevolg zijn dat het probleem wellicht in het Wallengebied iets zal verminderen, maar in andere binnenstadbuurten juist zal toenemen. In onze buurt is dat al enige tijd merkbaar.

Waterbedeffect

Verder wordt aangegeven dat streng zal worden gehandhaafd op illegale vakantieverhuur. Bekend is dat de regels voor vakantieverhuur door vergunnings-, meldings- en registratieplicht misschien iets minder, maar nog steeds op grote schaal worden overtreden. Dat geldt ook in onze buurt.

De brief maakt ook melding van nieuwe vormen van afvalinzameling. Onze buurt wordt al jarenlang zoet gehouden met een innovatieve afvalpilot, die eindelijk in juni 2022 zou starten maar voor de zoveelste keer is uitgesteld. De nieuwe datum is januari 2023! En intussen gaat de vervuiling en verloedering in de buurt gewoon door, wat onder meer te zien is aan de enorme hoeveelheid zwerfafval.

De conclusie is duidelijk: de bewonersbrief geeft alleen een beeld van de inspanningen die de gemeente pleegt of voornemens is te gaan plegen. Er is in het geheel geen aandacht voor bereikte resultaten, laat staan voor effecten. Eén van de effecten is het zogenaamde waterbedeffect, dat zich voordoet als maatregelen zich beperken tot het Wallengebied. Hiervoor is veel meer aandacht nodig.

Ontwijkende standaardantwoorden

Onder het kopje ‘wat kunt u zelf doen’ staan de contactgegevens voor bewoners wanneer ze melding willen doen van overlast of anderszins aandacht willen vragen voor problemen in de buurt. Het is zonder meer heel nuttig dat deze gegevens breed worden verspreid. Maar we willen daarbij graag aantekenen dat het dan ook van belang is dat adequaat met meldingen van bewoners wordt omgegaan. Onze ervaring is dat dat lang niet altijd het geval is. Ontwijkende standaardantwoorden zijn eerder regel dan uitzondering.

De brief is voorzien van een bijlage met de maatregelen naar zes onderdelen, aangevuld met wanneer en waar ze worden getroffen. Anders dan de meeste andere maatregelen, zijn die bij het onderdeel ‘overlast in de openbare ruimte en op het water’ gericht op de hele binnenstad. Het is ons opgevallen dat maar liefst vijf maatregelen hier twee keer worden genoemd, waardoor de lijst omvangrijker lijkt (tien maatregelen) dan die in werkelijkheid is (vijf maatregelen). Dat komt op zijn minst nogal onzorgvuldig over, maar geeft ook aan hoe weinig structurele aandacht er werkelijk is voor binnenstadbuurten buiten het Wallengebied.

Het initiatief om bewoners te informeren is op zich te waarderen. Maar misschien kunnen burgemeester en stadsdeelbestuur de volgende keer meer aandacht besteden aan de resultaten en effecten van de gemeentelijke maatregelen. Het gaat dan niet in de laatste plaats om het waterbedeffect van maatregelen in het Wallengebied. We nodigen de gemeente uit om hierover met bewoners van alle binnenstadbuurten in gesprek te gaan.

Carla Hoffschulte (sociaal geograaf en urban manager en onderzoeker aan de HvA), namens Bewonersgroep Grachten 9+ Beeld
Carla Hoffschulte (sociaal geograaf en urban manager en onderzoeker aan de HvA), namens Bewonersgroep Grachten 9+
Meer over