Opinie

Opinie: ‘Sekswerkers worden de dupe van een klassieke catch-22’

De avondlockdown heeft grote invloed op het werk van sekswerkers. En toch ontvangen ze amper hulp – niet vanuit het rijk, maar ook niet vanuit de gemeente. Dat moet anders, vinden ChristenUnie-raadsleden Gerjan van den Heuvel en Tjitske Kuiper.

Gerjan van den Heuvel en Tjitske Kuiper
De vervroegde sluitingstijd betekent de nekslag voor sekswerkers. Beeld ANP
De vervroegde sluitingstijd betekent de nekslag voor sekswerkers.Beeld ANP

Op 26 november werd door het kabinet de avondlockdown ingesteld. We zijn nu bijna drie weken verder en nog steeds is er voor mensen in de prostitutie grote onzekerheid of ze op steun van de overheid kunnen rekenen. Kan ik vandaag genoeg verdienen om de huur voor mijn raam te betalen? Hoe moet ik de huur van mijn appartement opbrengen? En hoe moet ik mijn kind en familie in het buitenland onderhouden?

Vanaf 17.00 uur moeten de ramen dicht. Het is een feit dat de zaken pas in de avond beginnen te lopen op de Wallen. De vervroegde sluitingstijd betekent de nekslag voor sekswerkers. En vooralsnog laat de overheid het afweten om deze groep te hulp te schieten.

Is er dan geen corona-ondersteuning beschikbaar in Amsterdam? Het korte antwoord: nee. Het Rijk heeft sinds de avondlockdown geen nieuwe Tozo ingericht en de gemeente Amsterdam verwijst naar het Rijk of gemeentelijke regelingen die niet aansluiten op de situatie van mensen in de prostitutie. Als sekswerker kan je namelijk lastig aantonen wat je de afgelopen twee jaar hebt verdiend, een voorwaarde om aanspraak te maken op de bestaande inkomensaanvulling.

Velen hebben moeite met het openen van een bankrekening omdat de situatie van sekswerkers maakt dat er bij veel banken niet aan de veiligheidsvoorwaarden kan worden voldaan. Laat staan dat sekswerkers in staat zijn alle informatie aan te leveren die hun recht geeft op aanvullende regelingen, als ze überhaupt de taal machtig zijn.

Daarnaast geldt nog dat de meeste sekswerkers zijn aangewezen op veel te dure huurhuizen, omdat zij hier vaak zijn gekomen met hulp van anderen die ook direct huisvesting verzorgden. En probeer in de huidige markt zelf maar eens een betaalbare optie te vinden wanneer je je wilt losmaken van de prostitutiewereld.

Aantal uitgestapte sekswerkers toegenomen

Het laat maar zien dat mogelijke regelingen en voorzieningen slechts een pleister op een veel grotere wond zijn. Een uitkering of inkomensaanvulling is bij lange na niet voldoende om de vaste lasten te dekken en dat zorgt ervoor dat mensen aangewezen blijven op, al dan niet illegale, prostitutie. Ook als ze zelf eventueel zouden willen uitstappen.

De coronamaatregelen zorgen ervoor dat bij veel sekswerkers de nood is opgelopen. Het was daarnaast ook een moment van bezinning omdat het werk noodgedwongen niet kon doorgaan: de opgestapelde problemen leiden ertoe dat veel van hen gaan nadenken over wat ze met hun leven willen.

Het aantal uitgestapte sekswerkers is sinds de uitbraak van corona enorm toegenomen. Doordat ze de tijd hebben om na te denken, komen velen tot de conclusie te willen breken met de prostitutie. Maar het gebrek aan betaalbare huisvesting en hulp bij schulden en financiële problemen maken dat velen niet kunnen uitstappen.

De gemeente kan geen nieuwe corona-ondersteuning middels inkomensvoorziening bieden zonder het Rijk, en het kabinet hoopt dat de gemeente het oplost. Een klassieke catch-22, met als slachtoffer zij die zich in een zeer kwetsbare situatie bevinden. Wanneer overheden naar elkaar blijven wijzen, zitten de sekswerkers klem in een onoplosbare en verstikkende situatie. Het is allereerst tijd voor actie van het kabinet om nieuwe financiële corona-ondersteuning te regelen.

Verantwoordelijkheid gemeente

Maar ook de gemeente kan een stapje bijzetten in de informatievoorziening en ondersteuning naar mensen in de prostitutie. Zorg bijvoorbeeld dat er ambtenaren klaarstaan die actief informeren en per situatie kijken waar sekswerkers recht op hebben tijdens deze avondlockdown. Regel voor sekswerkers die nu willen uitstappen goede informatievoorziening en ondersteuning bij het slechten van de grootste drempels zoals huisvesting, financiën en schulden.

Uitstappende sekswerkers hebben bijvoorbeeld recht op een urgentieverklaring bij het toewijzen van een sociale huurwoning. In Amsterdam is er in de afgelopen jaren maar een enkel geval geweest in deze categorie. En dat terwijl onze stad de grootste seksindustrie van het land kent. Dat suggereert dat er hier nog een wereld te winnen valt.

De overheid is aan zet. Terwijl de gemeente en het Rijk naar elkaar wijzen worstelen mensen in een kwetsbare situatie om hun hoofd boven water te houden. Het is tijd voor een helpende hand.

Gerjan van den Heuvel, lijsttrekker gemeenteraadsverkiezingen 2022 ChristenUnie Amsterdam. Beeld
Gerjan van den Heuvel, lijsttrekker gemeenteraadsverkiezingen 2022 ChristenUnie Amsterdam.
Tjitske Kuiper, raadslid ChristenUnie Amsterdam. Beeld Christen Unie
Tjitske Kuiper, raadslid ChristenUnie Amsterdam.Beeld Christen Unie
Meer over