Opinie

Opinie: ‘Ook bij plan voor Haparandadam geldt: inspraak doet er niet toe’

In de plannen voor Haven-Stad gaat de Haparandadam op de schop. Een slecht idee, volgens Anna Vos. Zij zou willen dat de gemeente inspraakreacties van de buurt serieuzer neemt en hoopt op meer dialoog tussen buurt en gemeente.

Anna Vos
De gemeente wil een park aanleggen tegen de Haparandadam.  Beeld Anna Vos
De gemeente wil een park aanleggen tegen de Haparandadam.Beeld Anna Vos

‘Onze’ Haparandadam dreigt kapot te worden gemaakt door er een (sport-)park tegen aan te plakken ten behoeve van de 11.000 woningen die in de Minervahaven moeten komen. Dat hebben de ontwerpers uitgerekend en bedacht in het Concept Integraal Raamwerk voor Haven-Stad (CIR). De Actualisatie Nota inzake de Sprong over het IJ herhaalt het voornemen klakkeloos.

In onze inspraakreacties hebben we uitgebreid beargumenteerd waarom wij dat geen goed idee vinden. Ten eerste omdat de Haparandadam nu, met de strekdam, bijzondere waarden verenigt: broedende zwanen, ganzen, futen, krooneenden, kleurige bloemrijke oevers, geurrijk klotsend water, stadsnatuur met zicht op havenactiviteiten, groots én schimmig, steigers voor passanten en zwemmers... Een half uurtje wandelen om Amsterdam als het ware binnenste buiten te zien. Die unieke ervaring is gedoemd te verdwijnen. Moord noem ik dat.

Ten tweede is het absurd om sportvoorzieningen aan te leggen aan het IJ: de wind maakt ieder (bal-)spel onmogelijk. Des te schrijnender is het dat de voetbalclub Samenspel Doet Zegevieren (!) aan de Transformatorweg geheel is weggegumd in het CIR. Een tweede moord.

Het neusje van de zalm

Ons pleidooi om de Haparandadam als unieke ervaring te behouden is deel van een groter verhaal, waarin wij alternatieve groen- en sportlocaties hebben gesuggereerd, meer centraal gelegen in de Minervahaven. Tevens hebben wij op de schaal van stadsdeel West – van Staatsliedenbuurt en Bos & Lommer tot het IJ, van Spaardammerbuurt tot Sloterdijk – een voorstel gedaan om ‘de Haven en de Stad aan elkaar vast te wandelen’. Een kritiekpunt op het CIR is dat er geen structurele aandacht is voor de voetganger. Die wandelaar/bewoner waardeert met name het aanbod van verschillende ‘blauwe’ en ‘groene’ kwaliteiten: het klassieke, het hippe en het natuurlijke Westerpark, het schoolse Houthavenpark, de luwe worteleinden van de havenbekkens en de winderige koppen van de landtongen, de rommelzones, de stoere dekschuiten, de imposante grootsheid van de zeehavenactiviteiten. De Haparandadam en strekdam zijn, voor wie het wil ervaren, het neusje van de zalm!

We weten nog niet wat er met onze inspraakreacties is gebeurd. Maar één ding is ons in een informeel overleg tussen Projectgroep en een aantal bewoners van de Houthaven al wel te verstaan gegeven: het zogenaamde ‘Haparandapierpark’ ligt in principe vast. Nee, niet de precieze inpassing en invulling, daarvoor worden we van harte uitgenodigd om mee te denken. Wat vastligt is dát het er komt. Het staat immers getekend in de Ontwikkelstrategie van 2017. De kwantitatieve noodzaak ervan is berekend in het CIR: er zijn hier 5 hectare groen en 3 hectare sport nodig. Kwalitatief gaat het om de realisatie van een ecologisch netwerk.

De inspraakreacties doen er blijkbaar helemaal niet toe. Er is geen sprake van een uitwisseling van inzichten.

In vervolg op de inspraak is een formeel participatietraject aangekondigd. Dat zou het juiste gremium zijn om verder over de planvorming te spreken. Maar wat kan deze participatie dan nog inhouden, als al vastligt dat de Haparandadam een (sport-)park wordt, meer dan meedenken over de invulling of de naam of wellicht een kunstwerk?

Bezwarencircus

Wij hadden vanuit de uitnodiging tot Samen Stad Maken gehoopt op meer dan ‘participeren’ in een traject dat door anderen wordt bepaald, meer dan ‘meedenken’. Wij hadden gehoopt op een inhoudelijke dialoog, gevoed door emoties én argumenten.

Tot nu toe is dat niet gelukt. Kunnen de ambtenaren niet voorbij hun eigen ideeën en rekenexercities kijken? Of zitten ze gevangen in de beperkte ruimte die het stadsbestuur biedt?

Zo worden we als bewoners regelrecht het bezwarencircus in gemanoeuvreerd, louter negatieve energie. Is dat wat de wethouder Samen Stad Maken noemt?

Ik wil voorstellen om alsnog de inhoudelijke dialoog te voeren op basis van het Raamwerk voor Haven-Stad én de vele inspraakreacties! Pak die laatste uit, als cadeautjes, en schiet niet meteen in de verdediging! Zadel het volgende college niet op met discutabele beslissingen, maar lever hen liever een overzichtelijke agenda om samen met betrokken bewoners volgende stappen te kunnen zetten.

Anna Vos is architect, stedenbouwkundige en antropoloog en woont in de Houthaven aan de Haparandadam Beeld
Anna Vos is architect, stedenbouwkundige en antropoloog en woont in de Houthaven aan de Haparandadam
Meer over