Opinie

Opinie: ‘Minister De Jonge, wees radicaal, kies voor de burger, huisvest het volk’

Eli Rietveld, een alleenstaande huurder in Amsterdam, hopt al jaren van huis naar huis, van het ene tijdelijke huurcontract naar het andere – en dat is behoorlijk stressvol. Hij verzoekt woonminister Hugo de Jonge en het kabinet meer verantwoordelijkheid te nemen en het vertrouwen in de politiek te herstellen.

Eli Rietveld
Verantwoordelijkheid voor huisvesting wordt keer op keer afgeschoven op de burger, stelt Eli Rietveld. Beeld Getty Images
Verantwoordelijkheid voor huisvesting wordt keer op keer afgeschoven op de burger, stelt Eli Rietveld.Beeld Getty Images

Jarenlang heeft de overheid zich beziggehouden met een agressieve afbraak van sociale vangnetten, de cultuurvoorzieningen en onze volkshuisvesting. Zodanig dat de huidige woonpolitiek fundamenteel ontwrichtend is geworden. Hele levens staan op pauze.

Zo ook het mijne: ik ben 30, werkzaam in de creatieve sector en alleenstaand. Ik moet nog ongeveer tien jaar wachten tot ik een woning kan krijgen. Dus hop ik de afgelopen jaren noodgedwongen van tijdelijk adres naar tijdelijk adres.

Elke dag maak ik mij zorgen over het moment dat ik mijn huis weer moet verlaten. Hoe lang dat nog duurt, is onbekend. Dat kan zomaar over vier weken zijn. Dus hang ik geen plankjes op, is mijn huis altijd klaar om verhuisd te worden en ben ik dagelijks bezig met zoeken. Die onrust is een soort basisemotie geworden. Want als ik geen nieuw (tijdelijk) onderkomen vind, sta ik op straat. Letterlijk.

Eigen keuze

Verantwoordelijkheid voor huisvesting wordt keer op keer afgeschoven op de burger. Een aanvraag voor urgentie is voor mij bijvoorbeeld niet aan de orde omdat het zogenaamd mijn keuze is dat ik alleen nog maar tijdelijke huurcontracten krijg. Terwijl ik in deze situatie terechtkwam doordat ik in korte tijd twee keer uit een huis gezet werd om ruimte te maken voor mensen die nog meer huur konden betalen. Daarna kwam ik er gewoonweg niet meer tussen.

Het lijkt alsof de regering goochelt met definities zodat de pleuris niet uitbreekt. Stadsgeograaf Cody Hochstenbach komt in zijn boek Uitgewoond op 100.000 dak- en thuisloze mensen in Nederland. Het leeuwendeel daarvan zien we niet terug in statistieken, waardoor het probleem kleiner lijkt dan het is en politieke urgentie uitblijft.

Mensen zoals ik worden onzichtbaar omdat de overheid van mening is dat onze precaire woonvorm een keuze is. Dus tellen we niet als thuisloze mensen. Zelfs als we dakloos raken, tellen we niet als dakloze mensen omdat we (nog) een baan hebben. Sterker nog, als we op straat komen te staan mogen we niet eens overnachten in de crisisopvang. We hebben immers werk en zijn daarmee ‘zelfredzaam’.

Sterk prijsopdrijvend effect

Tijdelijke huurcontracten zijn enkel gunstig voor de verhuurder. Iedereen wil toch het liefst pas verhuizen wanneer je daar zelf voor kiest? Het idee om woonruimte die anders niet verhuurd wordt toch tijdelijk te laten bewonen is in sommige gevallen misschien efficiënt, in de praktijk misbruiken veel verhuurders deze mogelijkheid om mensen voor korte tijd te huisvesten, om vervolgens aan de volgende huurder weer een hogere prijs te kunnen vragen. Met als gevolg dat meer mensen permanent op zoek zijn naar woonruimte, met een sterk prijsopdrijvend effect.

Niet alleen diegenen die in direct gevaar zijn hebben grote zorgen. Van mensen die wel een huis hebben eist dit inmiddels een onverantwoord groot deel van hun inkomen op. Een derde van de Nederlandse huishoudens is slechts één kapot huishoudelijk apparaat verwijderd van financiële problemen. Talloze uitgestelde levens, terwijl wonen een grondrecht is en een thuis het fundament voor je leven.

Laagste opkomst ooit

De kabinetten Rutte lijken meer op belangenorganisaties voor bedrijven en de rijken dan op een overheid die zorg draagt voor de burger. En als je de burger systematisch buitensluit, vind je het dan echt gek dat die niet meer mee wil doen?

Vorige maand ging nog maar de helft van de kiesgerechtigden naar de stembus. Daarop volgden bezorgde reacties en een groot onderzoek naar een verklaring voor deze laagste opkomst ooit. Terwijl dit gebrek aan vertrouwen in de politiek toch niet uit de lucht zou moeten komen vallen.

Hugo de Jonge is mijns inziens de aangewezen persoon om het fundament te leggen voor een nieuw vertrouwen in de politiek. Niet alleen omdat de minister voor Volkshuisvesting flink wat te winnen heeft nadat hij onlangs met de hakken over de sloot een motie van wantrouwen van de PvdA overleefde. Maar omdat beleid invloed heeft op de dagelijkse omstandigheden van mensen. Als dat beleid structureel tegen het belang van de burger ingaat, haakt die af.

Ziedaar het tanende vertrouwen in de politiek. Dus: Hugo, los het op. Wees radicaal. Doe je werk. Huisvest het volk. Laat eens zien dat de regering kiest voor de burger, en niet voor de belegger. Dat de overheid niet wegrent voor haar verantwoordelijkheden en zelfveroorzaakte problemen niet meer afschuift op de burger. Zo kun je heel misschien, stapje voor stapje, het vertrouwen van de burger in de politiek terugwinnen.

Eli Rietveld is acteur en werkt in theater, film en televisie. Op dit moment speelt hij in 'Soldaat van Oranje - de Musical'. Beeld
Eli Rietveld is acteur en werkt in theater, film en televisie. Op dit moment speelt hij in 'Soldaat van Oranje - de Musical'.
Meer over