Opinie

Opinie: ‘Laten we ook hiv-epidemie een halt toeroepen’

De afgelopen tweeënhalf jaar stonden vooral in het teken van corona. Maar er is nog een andere epidemie die de wereld teistert, namelijk hiv. Zorgminister Ernst Kuipers moet alles aan doen om preventiemiddel PrEP breed toegankelijk te maken om ook aan deze crisis een einde te maken.

Het Parool
De PrEP-pil voorkomt, net als een vaccin, dat mensen hiv oplopen en de rest van hun leven medicijnen moeten slikken. Beeld Getty Images/iStockphoto
De PrEP-pil voorkomt, net als een vaccin, dat mensen hiv oplopen en de rest van hun leven medicijnen moeten slikken.Beeld Getty Images/iStockphoto

De hiv-epidemie duurt inmiddels veertig jaar. Een vaccin is er helaas nog niet. Sinds enkele jaren beschikken we wel over een zeer effectief preventiemiddel: de PrEP-pil. Dit middel voorkomt, net als een vaccin, dat mensen hiv oplopen en de rest van hun leven medicijnen moeten slikken. Maar in Nederland is PrEP nog steeds maar mondjesmaat beschikbaar. Onbegrijpelijk. Waarom grijpen we de kans niet om in Nederland de hiv-epidemie een halt toe te roepen? Waarom weigert Ernst Kuipers PrEP breed toegankelijk te maken, net als in andere Europese landen? Wij zeggen tegen de minister: grijp deze kans om de hiv-epidemie te beëindigen!

Lange wachtlijst

Sinds 2019 is PrEP in Nederland beschikbaar binnen een pilotproject bij de GGD’s. Maximaal 8500 mensen die veel risico lopen op hiv kunnen via deze weg PrEP krijgen. Maar de toegang tot PrEP stokt en er staan inmiddels bijna 2000 mensen op de wachtlijst. Bij de meeste huisartsen kun je niet terecht voor PrEP; de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) is van oordeel dat PrEP-zorg niet bij de huisarts thuishoort. En zo staan mensen die zichzelf en hun partner(s) willen beschermen tegen hiv, in de kou.

Wij vinden dit schrijnend. Vooral omdat het heel anders ging met de nieuwste epidemie, de coronapandemie. Het is ons gelukt om hieruit te komen door de inzet van vaccins. Hiermee hebben we iedereen die dat wilde de gelegenheid gegeven zich zo goed mogelijk te beschermen tegen ernstige ziekte en overlijden. Deze vaccins zijn – terecht – ruimhartig en voor iedereen zo goed mogelijk beschikbaar gemaakt.

Contrast met corona-aanpak

Het zou toch ondenkbaar zijn geweest dat het coronavaccin slechts beperkt beschikbaar was en mensen voor een gesloten deur waren gekomen omdat het maximale aantal vaccinaties bereikt was? Het land zou te klein geweest zijn. Waarom krijgen mensen niet de kans om zich te beschermen tegen een ernstige virusinfectie, die alleen met levenslange, dure behandeling te controleren is? Dit staat echt in schril contrast met de aanpak van die andere pandemie.

Meer aandacht voor preventie en het beheersen van zorgkosten zijn belangrijke elementen in het coalitieakkoord. PrEP past daar naadloos in. Als we PrEP goed en ruimhartig toegankelijk maken, voorkomen we ziekte, zorgkosten en brengen we het doel van nul nieuwe hiv-infecties dichterbij. De overheid wil de ‘pandemic preparedness’ vergroten, beter voorbereid zijn op nieuwe pandemieën. Uitstekend! Maar waarom vergeten we dan te doen wat nodig is om een pandemie die al veertig jaar duurt te beëindigen?

Laten we de hiv-epidemie nu eindelijk een halt toeroepen in Nederland. We hebben de middelen. PrEP is één van die onmisbare middelen om het hiv-virus er definitief onder te krijgen. Wij vragen Kuipers: maak PrEP ruimhartig beschikbaar. Dan wordt u de minister die een reuzenstap heeft gezet om de hiv-epidemie in Nederland te beëindigen. Die kans laat u toch niet lopen?

Pia Dijkstra (voormalig Tweede Kamerlid D66 en drijvende kracht achter de introductie van PrEP), Elske Hoornenborg (hoofd Centrum Seksuele Gezondheid GGD Amsterdam en initiatiefnemer van PrEP in Amsterdam), Simone Kukenheim (wethouder Amsterdam, initiatiefnemer van ‘Amsterdam naar nul nieuwe hiv-infecties’), Maarten Schim van der Loeff (hoogleraar Epidemiologie van seksueel overdraagbare infecties), Mark Vermeulen (directeur Aidsfonds – Soa Aids Nederland)

Meer over