Opinie

Opinie: ‘Kabinet-Rutte schaadt onze toekomst, en wij ondergaan het gelaten’

Na ruim een decennium van wanbeleid en schandalen is het neoliberale denken definitief failliet, stelt Bertus Tulleners. Maar wij burgers zijn vergeten dat het ook anders kan.

Het Parool
Premier Mark Rutte in de Tweede Kamer tijdens het debat over de sms-berichten van de premier. De minister-president gaf toe dat hij afgelopen jaren berichten van zijn telefoon wiste. Beeld ROBIN VAN LONKHUIJSEN/ANP
Premier Mark Rutte in de Tweede Kamer tijdens het debat over de sms-berichten van de premier. De minister-president gaf toe dat hij afgelopen jaren berichten van zijn telefoon wiste.Beeld ROBIN VAN LONKHUIJSEN/ANP

Inmiddels weten we dat de nieuwe bestuurscultuur van politici bestaat uit het toedekken van machtsmisbruik en seksuele intimidatie. Dat onze minister-president met enorme verontwaardiging zegt zelf wel te kunnen beoordelen of zijn sms’jes relevant zijn voor volksvertegenwoordigers, spreekt boekdelen. Zoals we gewend zijn glibbert hij weer vrolijk naar het volgende schandaal. Het enige dat achterblijft is een slijkspoor en maatschappelijke ravage.

Inmiddels zijn we gewend om te lezen dat er binnen enkele decennia extreme droogte en overstromingen zijn, zelfs in ons eigen land. Dat er microplastics in het bloed van onze kinderen worden gevonden. Dat 800 miljoen mensen elke dag in honger leven en dat dit er meer worden. Dat voordat we met pensioen zijn een substantieel deel van de soorten op aarde zijn uitgestorven.

We kijken er niet van op dat twintig individuen op aarde meer kapitaal bezitten dan een miljard mensen, terwijl ze achtduizend keer zoveel CO2 uitstoten. Dat 10 procent van de Nederlandse huishoudens samen 64 procent van het totale vermogen bezit.

Kabinet heeft crises mede veroorzaakt

Niemand gaat de straat op als we lezen dat eenzame kinderen die gevlucht zijn in ellende moeten creperen in een soort gevangenis waar ze nog net te eten krijgen. Ook niet wanneer het kabinet zich incompetent toont om een dagactiviteit voor de 113 kinderen in Ter Apel te regelen. Iets eenvoudigs dat voorkomt dat deze kinderen als getraumatiseerde volwassenen straks een leven van ongeluk ingaan.

We hoeven ons dus niet te verbazen dat ons kabinet niet in staat is de vele crises op te lossen waar we ons nu in bevinden. Met name omdat de voorgaande kabinetten met dezelfde partijen en deels dezelfde mensen doelbewust deze crises zijn ingezeild. En ze vaak mede hebben veroorzaakt. Bijvoorbeeld door wonen tot wingewest te maken, de stikstofsituatie te negeren en van Nederland een obesitas-kanker-burn-outmachine te maken. Nog meer druppels in de overvolle zorgemmer waarvan de rekening bij het individu wordt gelegd.

En dit is een gedragspatroon. Bij elke serieuze beslissing het afgelopen decennium bleek de afweging van het kabinet eenvoudig te voorspellen: bescherm grote bedrijven en daarmee onpersoonlijk aandeelhoudersbelang en leg de rekening en verantwoordelijkheid bij het individu.

Achterlijke achterkamers

Een overjarig symptoom van thatcheriaans neoliberaal denken dat overal ter wereld achterhaald is. Behalve in de achterlijke achterkamers van het kabinet. Het kabinet waar politiek leiderschap bestaat uit jezelf een nieuw montuurtje aanmeten. Een nieuwe regering bestaat uit de scheiding eens een andere kant op kammen.

En dat op voorspraak van een blinde, dove en helaas niet stomme minister-president.

We ondergaan gelaten de onherstelbare schade die onze toekomst wordt aangedaan. Niet met goede redenen, maar omdat we zijn vergeten dat het ook anders kan. Dat volksvertegenwoordigers toch echt het volk dienen te vertegenwoordigen.

Geen vertrouwen in politici

Toen de Anne Frank Stichting recentelijk de uitkomsten van een onderzoek publiceerde gingen media vrolijk aan de haal met de conclusie dat jongeren minder zien in de democratie. Dat ze openstaan voor andere vormen van bestuur wanneer dat nodig is om uit crises te komen.

Een schrikbarend beeld? Jazeker. Maar wellicht schrikbarender is het gebrek aan duiding. In hetzelfde onderzoek staan namelijk heldere aanwijzingen waarom jongeren deze antwoorden geven: ze hebben geen vertrouwen in politici, politieke partijen en de regering.

Geef ze eens ongelijk. De enige politieke realiteit die zij hebben meegemaakt, is die van het afgelopen decennium.

Stop met accepteren

De oplossing is eenvoudig. Stop met collaboreren met groepen die de overheid gebruiken als een soort georganiseerde misdaadfamilie. Dus stop met stemmen op de VVD en het CDA. Stop met het helpen verbloemen van het juridische, morele en praktische falen. Stop met accepteren dat politici hun verantwoordelijkheden ontduiken en als een soort draaideurcriminelen schandaal na schandaal terugkeren in publieke rollen. Stop met accepteren dat bedrijven en kapitaalmonopolisten de democratische overheid kapen.

Het is te hopen dat onze minister-president zichzelf morgenochtend in de spiegel aankijkt en zich realiseert dat er een unieke kans ligt. Dat hij één fatsoenlijke daad kan stellen tijdens zijn politieke carrière.

Mark, het is tijd om te vertrekken.

null Beeld

Bertus Tulleners is partner bij duurzaamheidsadviesbureau TheRockGroup, docent aan de Universiteit van Amsterdam en mede-initiatiefnemer van Issue Killers.

Meer over