Opinie

Opinie: ‘Hybride werken, minister? Wij gaan liever naar kantoor en staan graag in de file’

De overheidscampagne om files tegen te gaan door het thuiswerken te promoten gaat niet werken, betoogt Erwin Wijman. Kantoor, auto en file geven mensen juist status.

Tijdens de lockdown waren files even verleden tijd, maar inmiddels is het weer druk op de weg. Beeld Hollandse Hoogte/Robin Utrecht
Tijdens de lockdown waren files even verleden tijd, maar inmiddels is het weer druk op de weg.Beeld Hollandse Hoogte/Robin Utrecht

De publiekscampagne over de voordelen van hybride werken die het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vorige week donderdag startte, gaat niks uithalen. Mensen willen helemaal niet thuiswerken. Thuiswerken heeft minder status dan werken op kantoor. De mens is een sociaal dier, en heeft liever collega’s, bazen en voetveegjes om zich heen dan hun eigen vrouw of man en kinderen.

Bovendien hebben andersom de meeste bazen en gestreste middle managers hun medewerkers het liefst op kantoor. Niet voor niets hebben zes van de tien werkgevers op dit moment nog niet duidelijk gemaakt aan hun personeel hoe er na de coronapandemie wordt omgegaan met thuiswerken, zoals blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van de Coalitie Anders Reizen, die CO-reductie in het zakelijk verkeer nastreeft.

Dat betekent dat mensen die wel thuis willen werken dat lang niet altijd ook echt gaan doen, citeert de NOS het onderzoeksinstituut. Drie van de vier Nederlandse werknemers zeggen sterk te hechten aan de keuzevrijheid om ook naar hun werkplek op kantoor te mogen, toont het I&O Research-onderzoek aan.

Daar komt nog bij dat na an-der-half jaar lockdowns en thuiswerken mensen echt smáchten naar werken op kantoor. Dat is immers hun natuurlijke biotoop van 9 tot 5. Het bewijs hiervoor zie je op straat. Het spitsverkeer is de laatste weken drastisch toegenomen met enorme files als gevolg. Filerecórds zelfs. Vorige week dinsdag stond er 760 kilometer file, volgende week dinsdag staat er misschien wel 960 kilometer in de ochtendspits. De eerste novemberdepressie zorgt vast voor weer een nieuw 1000+-kilometerfilerecord. Dan is de lockdown op straat een feit.

Auto geeft status

En juist om die files terug te dringen is het de overheid allemaal begonnen. Minister Barbara Visser van Infrastructuur en Waterstaat stelt dat als er 8 procent minder auto’s in de spits op weg zijn, dat al de helft in files scheelt.

Maar 8 procent minder? Dat worden er eerder 8 procent meer. Want ook de auto geeft status. Daarvoor is de leaseauto zelfs uitgevonden. En wat heb je als accountmanager, hypotheekacceptant of scrum master aan je lekkere BMW of Audi of zelfs Kia van de zaak als die thuis voor de deur stilstaat? En minister Visser werkt zelf toch ook niet thuis?

Sterker, zelfs in de file staan geeft mensen status. ‘De omgeving van de mens is de medemens,’ dichtte Jules Deelder, en hoe meer mensen om je heen, hoe beter. Daarom heeft Arnoud Broekhuis van de ANWB ongelijk als hij tegen de NOS in een artikel over de toenemende verkeersdrukte beweert dat ‘niemand voor de lol in een file gaat staan: mensen die de auto voor iets anders gebruiken, wachten wel tot na 09.30 uur’. Het tegendeel is het geval.

En forenzen zijn nu eenmaal sterk gehecht aan hun dagelijkse file. Ze kunnen niet zonder die tussentijd in de geborgenheid van de cocon die auto heet. Niet voor niks is carpoolen nooit een succes geworden, evenmin als de deelauto. Mensen zien hun eigen auto, hoe rommelig en vies ook, als toevluchtsoord van comfort, hygiëne en veiligheid. Hun auto is hun mondkapje, beter gezegd pantser. Mensen zijn verslaafd aan hun auto waarin ze kunnen roken, ongegeneerd uit hun neus kunnen eten en hard kunnen meeblèren met Paradise By The Dashboard Light.

Besmetting in het ov

Daar komt bij dat veel mensen het ov mijden uit vrees voor besmetting en/of afkeer van het verplichte mondkapje. Volgens het Nederlands Verplaatsingspanel nemen beduidend minder mensen de trein, bus, metro of tram dan voor de pandemie en is de tijd die mensen in het ov doorbrengen gehalveerd ten opzichte van najaar 2019.

Ondertussen schaften vanwege corona Nederlanders massaal tweedehandsauto’s aan om maar niet met het OV te hoeven. Kortom, de thuiswerkcampagne valt in het water en Nederlanders blijven hun file omarmen, wat zeg ik, omklémmen.

De overheid moet van hun kantoor, auto en file afblijven.

Erwin Wijman is journalist en schreef het boek De geluksmachine (Uitgeverij Haystack). Beeld -
Erwin Wijman is journalist en schreef het boek De geluksmachine (Uitgeverij Haystack).Beeld -
Meer over