Opinie

Opinie: ‘Hou op met gestuntel in wc-hokjes. Kolven op werk moet veel makkelijker worden gemaakt’

Toen Caroline Figueroa na haar bevalling weer aan het werk ging, moest ze tijdens de werkdag kolven op de wc. Als maatschappij moeten we investeren in manieren om vrouwen te helpen borstvoeding langer vol te houden, vindt ze.

Caroline Figueroa
Veel moeders stoppen met borstvoeding, omdat de combinatie met werk te ingewikkeld wordt. Beeld anp
Veel moeders stoppen met borstvoeding, omdat de combinatie met werk te ingewikkeld wordt.Beeld anp

15 minuten lang zat ik op het invalidentoilet van een flexwerkkantoor in Amsterdam, in de penetrante geur van urine en wc-reiniger, melk te kolven voor mijn 6 maanden oude baby. Terwijl ik me zo goed mogelijk probeerde te ontspannen, wat nodig is om de melk op gang te krijgen, bonkte iemand hardhandig op de wc-deur. Ik moest denken aan mijn moeder, die na 4 maanden stopte met mij borstvoeding te geven omdat er op haar werk geen kolfruimte was. Ook zij moest in het toilet kolven. Hoe kan het dat ik 30 jaar later nog steeds tegen hetzelfde probleem oploop?

Anno 2022 wordt er volop geïnnoveerd rondom borstvoeding. Laatst kwamen ​​twee buitenlandse bedrijven die met biotechnologie gekweekte moedermelk ontwikkelen in het nieuws. De gekweekte melk zou unieke suikers en vetten bevatten die ontbreken in kunstvoeding. Een van de bedrijven ziet zijn product, dat nog getest moet worden op veiligheid, als een manier om stress weg te nemen bij moeders bij wie de borstvoeding niet lukt.

Melk kweken is niet de oplossing

Moeders zouden zich inderdaad niet onder druk gezet moeten voelen om borstvoeding te geven als dit niet lukt of zij dit niet zien zitten. Maar melk kweken lost de kern van het probleem niet op. Als maatschappij moeten we eerst investeren in manieren om vrouwen te helpen borstvoeding langer vol te houden, vooral nadat ze weer aan het werk zijn gegaan.

Volgens het artikel krijgt in Nederland 79 procent van de pasgeboren baby’s borstvoeding, maar is dit na 6 maanden nog maar 20 procent. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en Unicef adviseren om baby’s tot 2 jaar borstvoeding te geven. Baby’s die borstvoeding krijgen hebben minder kans op onder andere bepaalde infectieziekten, astma en overgewicht. Voor moeders verlaagt borstvoeding geven onder meer hun kans op diabetes, reuma en een hoge bloeddruk. Kolven van melk met een (elektrisch) apparaat als je baby niet bij je is, is noodzakelijk om de melkproductie op gang te houden. Maar onze samenleving is hier nog altijd niet op ingericht.

Ook al is het wettelijk verplicht, niet alle werkgevers stellen een kolfruimte en tijd beschikbaar. Veel vrouwen wordt gevraagd in opberghokken, achter hun bureau, of in toiletten te kolven. Uit onderzoek van Ouders van Nu uit 2018 blijkt dat maar liefst 2 op de 3 vrouwen moet kolven op plekken die niet voldoen aan de wettelijke eisen zoals hygiëne en een fatsoenlijk slot op de deur. Uit onderzoek van TNO uit 2015 blijkt dat meer dan 25 procent van moeders stopt met borstvoeding als hun baby 5 tot 6 maanden oud is vanwege de lastige combinatie met werk. Onder hoogopgeleide moeders is dit zelfs 39 procent.

Doorbetaald tijdens het kolven

Jonge moeders die willen ondernemen lijken al helemaal nergens op te mogen rekenen. Toen ik, half in tranen, meldde aan de receptioniste van het Amsterdamse flexwerkkantoor dat werkgevers verplicht zijn om kolfruimtes beschikbaar te stellen, antwoordde ze dat het kantoor niet mijn werkgever is. Een medewerker van de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV), de grootste Nederlandse vakbond, legde telefonisch uit dat er inderdaad wettelijk niets geregeld is voor ZZP-ers. Het vinden van tijd en ruimte is mijn verantwoordelijkheid. Voor mij betekent dit dat ik niet in een flexwerkkantoor aan mijn kersverse bedrijf kan werken.

We hebben een aantal dingen nodig om het vrouwen gemakkelijker te maken borstvoeding te blijven geven. Ten eerste moeten werkgevers zich meer inzetten een geschikte ruimte en tijd beschikbaar te stellen. Ook moeten zelfstandigen doorbetaald worden tijdens kolven, en toegang hebben tot geschikte kolfruimtes op flexwerkplekken. We hebben daarnaast meer plekken nodig waar je als vrouw rustig kan kolven in publieke gebouwen als cafés, bibliotheken en winkelcentra. Net zoals er hygiënische openbare toiletten zijn, zouden we voldoende prettige kolfruimtes moeten hebben. Dit is een investering in de gezondheid van kinderen en moeders, en in gendergelijkheid op de werkvloer. Alle vrouwen moeten de kans krijgen zo lang mogelijk borstvoeding te geven als ze dat willen, en dat kan zonder dat er ook maar een cel gekweekt hoeft te worden.

Caroline Figueroa, arts (psychiater in opleiding) en postdoctoraal onderzoeker naar digitale innovatie in de zorg in het UMC Utrecht. Beeld
Caroline Figueroa, arts (psychiater in opleiding) en postdoctoraal onderzoeker naar digitale innovatie in de zorg in het UMC Utrecht.
Meer over