Opinie

Opinie: ‘Handel nu voor het voor Myanmar te laat is’

Sinds de militaire staatsgreep verslechtert de situatie in Myanmar dagelijks. Het is hoog tijd dat er stevig gehandeld wordt, stelt Aung Myo Min.

Vrouwen demonstreren in Yangon in Myanmar tegen het militaire regime dat in februari de democratisch gekozen regering van het land heeft afgezet en sindsdien met stramme hand het land onder controle probeert te krijgen.  Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Vrouwen demonstreren in Yangon in Myanmar tegen het militaire regime dat in februari de democratisch gekozen regering van het land heeft afgezet en sindsdien met stramme hand het land onder controle probeert te krijgen.Beeld Anadolu Agency via Getty Images

De mensenrechtensituatie in Myanmar is na de militaire staatsgreep van 1 februari met de dag verslechterd en heeft zich ontwikkeld van een politieke crisis tot wat de Verenigde Naties onlangs hebben omschreven als een ‘multidimensionale mensenrechten­catastrofe’.

Het leger van Myanmar, de Tatmadaw, stort het land in chaos en begaat ernstige schendingen van de mensenrechten, waaronder het onwettig gebruik van geweld tegen vreedzame betogers, willekeurige arrestaties, detentie en marteling. Onafhankelijke media zijn verboden en de toegang tot internet en sociale media is afgesneden. Sinds de staatsgreep zijn 919 mensen gedood, onder wie kinderen en medisch personeel, en duizenden mensen zijn willekeurig vastgehouden door de Tatmadaw. Maar liefst 200.000 mensen zagen zich genoodzaakt hun huizen te ontvluchten als gevolg van gewelddadige invallen.

Het Myanmarese volk heeft blijk gegeven van een ongelooflijke veerkracht en is vreedzaam blijven protesteren, waarbij het dagelijks zijn leven riskeert. Tegelijkertijd zijn het aantal Covid-19-besmettingen en -doden sterk toegenomen, aangezien de nationale inspanningen om de pandemie te bestrijden, waaronder het vaccinatieprogramma, door de staatsgreep en de militaire onderdrukking in het slop zijn geraakt.

Verschillende landen hebben de militaire machtsovername veroordeeld en spannen zich in om de crisis te beëindigen. In juni heeft de Algemene Vergadering van de VN een resolutie aangenomen waarin staten worden opgeroepen ‘de toestroom van wapens naar Myanmar te voorkomen’. Maar dit is bij lange na niet genoeg. Er is een reeks krachtdadiger en beter gecoördineerde acties van de internationale gemeenschap en de VN-organen nodig om de democratie en de rechtsstaat in het land te herstellen.

Afzien van erkenning junta

Ten eerste moet de internationale gemeenschap zich onthouden van maatregelen die het militaire regime legitimiteit zouden kunnen verlenen. Daartoe moeten de staten afzien van diplomatieke erkenning van de junta.

In plaats daarvan moeten landen diplomatieke betrekkingen onderhouden met en erkenning verlenen aan de door het volk verkozen regering van nationale eenheid van Myanmar. Haar legitimiteit om Myanmar te vertegenwoordigen moet naar behoren worden erkend door de VN-organen, met name de Algemene Vergadering.

De internationale gemeenschap moet alle banden met de junta verbreken. Dit houdt in dat economische sancties moeten worden opgelegd aan het leger en aan het leger gelieerde bedrijven en dat een wereldwijd wapenembargo tegen Myanmar moet worden afgekondigd om verdere escalatie van geweld door het leger te voorkomen.

Ten tweede moet ervoor worden gezorgd dat verantwoording wordt afgelegd voor ernstige schendingen van de mensenrechten door de Tatmadaw, niet alleen sinds de staatsgreep, maar ook in het verleden. De staten moeten een onafhankelijk internationaal onderzoek door de VN-organen steunen en de verantwoordelijken voor ernstige schendingen van de mensenrechten en misbruik ter verantwoording roepen.

Ten derde moet de internationale gemeenschap prioritair neutrale en onpartijdige humanitaire hulp verlenen aan de mensen ter plaatse. Zoals het Wereldvoedselprogramma van de VN onlangs waarschuwde, zouden door de economische ontwrichting als gevolg van de politieke crisis in de komende maanden tot 3,4 miljoen meer mensen honger kunnen lijden – bovenop de 2,8 miljoen mensen die vóór de staatsgreep als voedselonzeker werden beschouwd.

En nu wordt het land lamgelegd door een massale derde golf van Covid-19, terwijl het leger zich meester maakt van de zuurstofvoorraden. De staten moeten ervoor zorgen dat de noodlijdenden onmiddellijk humanitaire hulp krijgen, uitsluitend op basis van de behoeften en zonder de hulp via het leger te kanaliseren.

Hou Myanmar hoog op VN-agenda

De organen van de Verenigde Naties, waaronder de Veiligheidsraad, de Algemene Vergadering en de Mensenrechtenraad, moeten Myanmar hoog op hun agenda houden en ervoor zorgen dat de vaart erin blijft. Ze moeten dringend doeltreffende maatregelen nemen om een einde te maken aan het lijden van miljoenen.

Op maandag 12 juli heeft de VN-Mensenrechtenraad een resolutie over Myanmar aangenomen zonder dat daarover werd gestemd. Hij herhaalde dat het dringend noodzakelijk is ervoor te zorgen dat allen die verantwoordelijk zijn voor misdrijven in verband met schendingen en misbruik van het internationaal recht in heel Myanmar, met inbegrip van het internationaal recht inzake de mensenrechten, het internationaal humanitair recht en het internationaal strafrecht, ter verantwoording worden geroepen. Gerechtigheid is een must. Verantwoordingsplicht is een must.

Zoals benadrukt door de VN Hoge Commissaris voor Mensenrechten, Michelle Bachelet: “Tijd is van essentieel belang. De kans om de militaire machtsovername ongedaan te maken wordt steeds kleiner en het risico van een grootschalige burgeroorlog is reëel.”

Het is nu tijd om te handelen.

Aung Myo Min

Minister van Mensenrechten in de door militairen afgezette regering van nationale eenheid van Myanmar.

Meer over