Opinie

Opinie: ‘Gemeenteraad, wat is de plek van religie in de stad?’

In het nieuwe coalitieakkoord van de gemeente komen de woorden religie en levensbeschouwing geen enkele keer voor. Denk-fractievoorzitter Sheher Khan vindt dat de gemeenteraad daarmee een blinde vlek laat zien en pleit voor meer aandacht voor religie.

Het Parool
Een vrijwilliger van stichting Samen Sterk Vrouwen West pakt een maaltijd in. De stichting kookt wekelijks een gratis maaltijd voor minderbedeelde Amsterdammers. Beeld  EVERT ELZINGA/ANP
Een vrijwilliger van stichting Samen Sterk Vrouwen West pakt een maaltijd in. De stichting kookt wekelijks een gratis maaltijd voor minderbedeelde Amsterdammers.Beeld EVERT ELZINGA/ANP

Wat is de plek van religie in de stad? Die vraag blijft hangen na het lezen van het nieuwe coalitieakkoord van de PvdA, GroenLinks en D66. In het negentig pagina’s tellende document komt het woord religie of levensbeschouwing nul keer voor. Het is opmerkelijk voor een coalitie die staat voor diversiteit en inclusie: de inspiratiebron voor vier op de tien Amsterdammers schittert door afwezigheid. D66-voorman Reinier van Dantzig noemde het akkoord ‘kneiterprogressief’. Dat vat de discrepantie tussen de politieke samenstelling van de coalitie en de Amsterdamse demografie wel goed samen.

De coronacrisis liet zien dat religie nog springlevend is en een onmisbare rol vervult in de samenleving. Terwijl winkels en kantoren gesloten waren, pakten religieuze instellingen hun leiderschap op. Kerken en moskeeën hielpen overal in de stad mee met onder andere het uitdelen van voedselpakketten en boden (spirituele) zorg waar nodig. Ook de ‘kleinere’ religieuze gemeenschappen, zoals hindoes en sikhs, droegen hun steentje bij. De vrijwilligersgroep Sikhs United verzorgde gratis warme maaltijden aan dakloze mensen (en doet dat nog steeds).

Door deze hulp aan te bieden, namen religieuze minderheden een deel van de gemeentelijke verantwoordelijkheid over en bespaarden ze het stadsbestuur miljoenen euro’s aan publiekelijke middelen. De bewonderenswaardige inspanning van al die religieuze gemeenschappen heeft zich helaas niet vertaald naar erkenning en waardering in het nieuwe coalitieakkoord.

Groot ongemak

Dat de belangrijke functie van religie over het hoofd wordt gezien, toont dat de progressieve partijen dit nog steeds ongemakkelijk vinden of het op z’n minst een blinde vlek is. We zagen dat ook meermaals de afgelopen periode. Zo stond burgemeester Halsema al klaar om de kerk Hillsong te veroordelen vanwege meldingen van zogenaamde ‘homoconversie’. Maar na onderzoek bleek dat niet het geval te zijn en moest de burgemeester diep door het stof. Ook startte wethouder Rutger Groot-Wassink een bewonderenswaardige campagne om Amsterdammers aan te moedigen op te staan tegen discriminatie, maar liet hij na daar boerka- en niqaabdraagsters in op te nemen – de enige groep vrouwen die door de staat gecriminaliseerd worden vanwege hun klederdracht.

Maar het meest sprekende voorbeeld was de affaire rondom het Cornelius Haga Lyceum. De AIVD waarschuwde voor een eventueel mogelijk gevaar van antidemocratisch onderwijs in de toekomst, maar had zelfs daar geen concreet bewijs voor. Het college, onder leiding van burgemeester Halsema en wethouder Moorman, dikte echter eigenhandig de aantijgingen aan en presenteerden een veel te alarmistisch dreigingsbeeld. Een belachelijke overdrijving van wat eigenlijk bedoeld werd door de inlichtingendienst. Het ongemak met religie vertaalt zich dus met enige regelmaat naar bestuurlijke misstappen.

Geen natuurwet

Dat hoeft geen natuurwet te zijn. Religie kan ook voor kneiterprogressievelingen van groot belang zijn. Neem de wijze waarop de Taibahmoskee in Zuidoost de verbinding zoekt met de buurt en de opgaven waar deze voor staat. Zo biedt deze huiswerkbegeleiding aan en faciliteert ze democratische buurtinitiatieven met Hart voor de K-buurt. Bovendien is dit de eerste moskee die van het gas af is gegaan. Het islamitische gebedshuis draagt dus al bij aan de drie ambities van het nieuwe coalitieakkoord: kansengelijkheid, democratisering en verduurzaming. Een inclusief bestuur ziet daarin kansen om gezamenlijk de grote uitdagingen van onze tijd aan te gaan.

De erkenning en waardering van de diversiteit van levensbeschouwelijke stromingen in onze stad zou prominenter mogen. Het nieuwe college zou de aanwezigheid van de vele religieuze gemeenschappen moeten omarmen en kijken hoe we Amsterdam samen eerlijker, rechtvaardiger en ook duurzamer kunnen maken.

Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle samenwerking is wel gelijkwaardigheid. Religieuze instellingen willen dolgraag bijdragen aan de ambities van Amsterdam, maar dan dient er ook zorg te zijn voor hun belangen, zoals voldoende ruimte reserveren voor gebedshuizen in een dicht gegroeide stad. Een voorstel met die strekking dient DENK in bij de raadsbehandeling van het coalitieakkoord. Wij hopen dat kneiterprogressief het belang van religie voor onze stad zal inzien.

Sheher Khan, fractievoorzitter Denk Amsterdam. Beeld Sophie Saddington
Sheher Khan, fractievoorzitter Denk Amsterdam.Beeld Sophie Saddington
Meer over