Opinie

Opinie: ‘De griepificatie van corona is een rampzalig idee’

Corona bestempelen als griepje getuigt van een beperkte visie op de samenleving, vindt Toon Meijaard. ‘Voor een enorme grote groep mensen is normaal leven met 35.000 dagelijkse besmettingen geen optie.’

Het Parool
De opvatting dat ‘iedereen wel een keer corona krijgt’, betekent een groot risico voor chronisch zieken en gehandicapten. Beeld SOPA Images/LightRocket via Getty
De opvatting dat ‘iedereen wel een keer corona krijgt’, betekent een groot risico voor chronisch zieken en gehandicapten.Beeld SOPA Images/LightRocket via Getty

Deze maanden lijkt een gehoopt scenario zich te voltrekken: de nieuwe virusvariant leidt in veel gevallen daadwerkelijk tot een milder ziekteverloop. Er gaan zelfs stemmen op om corona tot seizoensgriep te maken, zoals van onder anderen Barbara Baarsma (NRC, 13 januari), bekend van de groep Herstel NL.

Toch voorspelt het idee om corona te ‘griepificeren’ zijn eigen rampzalige uitkomst, omdat het betekent dat we stoppen met het maatwerk om het aantal besmettingen zo laag mogelijk te houden en dat we de ernstige ziekte en dood van een veel grotere groep mensen normaal gaan vinden. Dat we gaan denken dat het erbij hoort. Dat, zoals wordt gezegd, íedereen het een keer gaat krijgen.

‘Griepificatie’ van Covid-19 getuigt van een uiterst beperkte visie op de samenleving. Voor een enorm grote groep mensen is normaal leven met 35.000 besmettingen namelijk geen optie: een groep wordt onverwacht ernstig ziek en heeft een jaar na besmettingen nog steeds te kampen met een handicap en een andere groep, de zogenaamde ‘risicogroep’, wéét dat er na een coronabesmetting lange tijd geen ‘normaal’ meer is, met alle existentiële risico’s van dien.

Zij, of laat ik zeggen wij, weten bovendien, in tegenstelling tot wat Herstel NL suggereert, dat de zorg bij een hoger aantal besmettingen stil zal vallen vanwege een gebrek aan personeel. Wij zien dat afspraken, operaties en behandelingen in het ziekenhuis worden uitgesteld met vermijdbare en blijvende gezondheidsschade als gevolg. Bovendien weten zo’n 700.000 mensen, zo zei Jaap van Dissel vorig jaar augustus, dat hun afweer na twee vaccinaties nog geen antistoffen aanmaakte tegen het virus. Ondanks een booster kunnen wij het er niet op aan laten komen.

Geringe rouwfactor

De Amerikaanse filosofe Judith Butler schreef in 2020 over de geringe grievability, de rouwfactor, van de risicogroep. Ze laat aan de hand van voorbeelden zien dat we de dood of het lijden van bepaalde groepen mensen in onze samenleving verschillend beoordelen, omdat we geneigd zijn te rouwen om diegenen die het meest op ons lijken. Als we een verschil kunnen ontdekken tussen onszelf en de ander vinden we de dood of het leed van de ander minder erg, omdat we kunnen beredeneren waarom de ander fundamenteel anders is dan wij zelf.

Treffend beschrijft Butler wat wij in de risicogroep hebben ervaren. Gedurende de pandemie hebben wij te horen gekregen dat we tot maart 2020 ‘geluk’ hadden gehad, extra tijd hadden gekregen van de medische wetenschap, maar dat we nu ‘dor hout’ zijn. Onze dood of onze long-covid is (zo heb ik vaak genoeg gehoord) een ‘natuurlijke correctie’. En dat terwijl wij wél afstand houden en wél altijd vragen om zelftests.

Als er geschreven of gesproken wordt over de werkzaamheid van vaccins in relatie tot overlijden en IC-opnames, is onze ziekte geen argument om te spreken van een slechte werking van de prik. Wij bleken de abnormalen te zijn, en niet een virus waarvan de herkomst nog niet eens is vastgesteld. De grievability van onze groep mensen is erg laag.Terwijl in kranten en op tv over ‘griepificatie’ wordt gesproken, zorgen de extreem hoge besmettelijkheid en besmettingscijfers voor angst bij ons, de groep waarvan een groot deel het virus door strenge inachtneming van de regels buiten de deur heeft weten te houden.

Met 35.000 en meer besmettingen per dag is de angst van voorjaar 2020 weer helemaal terug. ‘Griepificatie’ betekent voor ons weer isolatie of een bijna zekere besmetting en het uitstellen van noodzakelijke zorg door personeelstekort. Een milder ziekteverloop bij een véél grotere besmettingskans is voor ons helemaal geen meevaller, precies omdat het risico om ernstig ziek te worden veel groter en oncontroleerbaarder is.

Mentale gezondheid voor allen

Dit pleidooi betekent overigens niet dat ik, of mijn groep, tegen versoepelingen zijn. Juist onze groep, de gehandicapten en chronisch zieken, is solidair met het lijden van anderen. Wij zien niét degenen die de wereld willen stilleggen voor onze eigen gezondheid, zoals weleens wordt gesuggereerd, maar zien het belang van mentale gezondheid voor iedereen.

Solidariteit betekent dat het onderwijs open moet blijven en dat er steun moet zijn voor wat niet open kan, maar betekent niet het loslaten van de maatregelen of een ‘solidariteit van oud met jong’. Zo simpel zit het menselijk leven, in al haar vormen, niet in elkaar. Oude en jonge mensen leven door elkaar heen, en mensen met een handicap of chronische ziekte leven en werken (gelukkig) met andere mensen, zorgen voor iemand of hebben zorg van iemand nodig. Dus, zou ik willen zeggen, prijs uzelf gelukkig als corona voor u uitpakt als een griep.

Toon Meijaard (27) doet een onderzoeksmaster filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en schrijft over de rol van ziekte en handicap in onze samenleving. Hij heeft een immuunstoornis.  Beeld
Toon Meijaard (27) doet een onderzoeksmaster filosofie aan de Universiteit van Amsterdam en schrijft over de rol van ziekte en handicap in onze samenleving. Hij heeft een immuunstoornis.
Meer over