Opinie

Opinie: ‘De dementievriendelijkheid is ver te zoeken bij de vaccinatiestraat van de GGD’

De participatiesamenleving vereist dat mensen met dementie langer zelfstandig meedoen en daar zijn mantelzorgers voor nodig. Dat Karen van Oudenhoven-van der Zee geweigerd werd voor haar boosterprik vindt ze dan ook onbegrijpelijk. ‘Als ik ziek word dan redden we het niet.’

Karen van Oudenhoven-van der Zee
De mantelzorger kreeg eerst te horen dat ze wel een prik kon krijgen, maar werd uiteindelijk geweigerd.  Beeld Sophie Saddington
De mantelzorger kreeg eerst te horen dat ze wel een prik kon krijgen, maar werd uiteindelijk geweigerd.Beeld Sophie Saddington

Mijn echtgenoot is 77 en lijdt al 7 jaar aan dementie. Dat is pittig, maar we redden ons nog. Ook al betekent corona weer een schepje erbovenop. Angst dat hij in het ziekenhuis belandt, zorg om als mantelzorger zelf ziek te worden.

Gelukkig leven we in we een empathische samenleving. Zo leert de campagne ‘Zien is 1, Doen is 2' burgers hoe je met je dementerende medemens om moet gaan. Er bestaat zelfs een webpagina van de rijksoverheid ‘Leven met dementie’ met uitgangspunten en praktische tips. Een van de uitgangspunten is dat mensen met dementie langer zelfstandig zouden moeten kunnen meedoen in de samenleving. Daar komt de mantelzorger in beeld, want zonder ons kan dat niet. Ook deze site heeft als doel ons allemaal handelingsbekwaam te maken: ‘Wilt u dementievriendelijk worden?’ Geen gebrek aan praktische adviezen.

Vrijdagavond in de RAI waren we getuige van zo’n staaltje dementievriendelijkheid. Na een lange wachtrij voor de boosterprik arriveerden we bij een zeer vriendelijke GGD-medewerkster. Ik vroeg of ik ook geprikt kon worden. “Ja hoor, als mantelzorger komt u zeker in aanmerking.” Vrolijk plakte ze een sticker op onze gezondheidsformulieren en liepen we verder. Bij de balie waar onze gegevens gecheckt werden riep een tweede GGD-medewerkster haar leidinggevende erbij. De computer vermeldde mijn geboortedatum en daar stokte het. De leidinggevende zei resoluut: “U krijgt geen prik want u bent geen zestig." “Maar,” stamelde ik, “ik ben mantelzorger, als ik ziek word dan redden we het niet, vijftig of zestig jaar zijn maakt dan echt niet uit.” “Regels zijn regels, we volgen hier protocollen,” was het antwoord. Ook een appel op zijn medemenselijkheid veranderde daar niets aan.

Mijn echtgenoot raakte duidelijk uit balans door alle ophef. Ik realiseerde me dat het nu ging om hem en zijn prik en even niet om mij. Verbouwereerd hielp ik hem richting het prikhokje en vervolgens naar de wachtruimte. Daar komt een aardige EHBO-dame naar me toe. “Ik bied persoonlijk mijn excuses aan, want ik vind dit heel naar. Mijn leidinggevende legde zojuist uit dat er heel veel zielige mensen komen, vaak nog veel zieliger dan u. Hij ligt er ook wakker van. Maar ja, regels zijn regels.”

De boodschap is vaak dat je door dementie je partner kwijtraakt. Ik herken dat niet zo. Dat de verbinding via het hoofd lastiger is, hoeft de verbinding met het hart niet in de weg te staan. Wat je soms wel kwijtraakt is je gevoel van verbinding met de samenleving. Een samenleving die nog steeds geprogrammeerd lijkt op ‘normaal’.

Karen van Oudenhoven-van der Zee, Amsterdam

Meer over