Opinie

Opinie: ‘Darkstores bieden ook kansen voor de leefomgeving en lokale economie’

Dat de gemeenten Amsterdam en Amstelveen de darkstores een halt toeroepen is volledig terecht, vindt Jeroen Gehlen. Maar, zegt hij, vergeet niet dat darkstores juist ook kunnen bijdragen aan een veiligere, groene leefomgeving en een bloeiende lokale economie.

Jeroen Gehlen
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Darkstores (flitsbezorgmagazijnen) zijn een doorn in het oog van gemeenten, onder meer vanwege asociale fietskoeriers en overlast rondom hun uitvalsbases. Als eerste gemeente in Nederland riep Amsterdam darkstores een halt toe, daarna volgden snel ook Diemen en Amstelveen. Stuk voor stuk goede beslissingen als je het mij vraagt; darkstores in deze vorm moeten inderdaad worden gereguleerd. Maar ze bieden óók potentie voor de lokale economie en voor groen bezorgen. Dus de vraag is: hoe nu verder?

In het Amstelveense buurtwinkelcentrum Kostverlorenhof is sinds kort een darkstore gevestigd. Ik las dat nu de angst bestaat dat deze hub de reguliere winkels verdrijft. Deze situatie neem ik als voorbeeld, het legt de vinger precies op de zere plek. Want winkelcentra in heel het land kampen al jaren met leegstand en afnemend winkelpubliek. Consumenten bestellen steeds meer online. De pandemie bracht dit in een stroomversnelling. Die ontwikkeling heeft twee gevolgen: de komst van darkstores én het verdwijnen van lokale winkels. Op de Kostverlorenhof zijn beide zichtbaar, zowel de pijn als het succes confronterend naast elkaar.

Haantjesgedrag

Het goede nieuws: in de kern zijn darkstores een hoopvolle ontwikkeling. Juist voor de lokale economie: ze bewijzen namelijk dat consumenten online ook lokaal willen shoppen. Daarnaast bieden darkstores een welkom groen perspectief. Want de groeiende stapel online bestellingen wordt momenteel via talloze vervuilende busjes bij de consument thuis bezorgd, het lokale wegennet verstikkend en almaar meer CO2 en fijnstof uitstotend. Darkstores zijn slim gevestigd dicht bij de consument zodat ze per fietskoerier kunnen leveren. Een perspectief dat Amsterdam, Diemen en Amstelveen juist zullen toejuichen.

In de huidige vorm maken darkstores hun potentie echter niet waar. Dat komt vooral door haantjesgedrag, en leuzen als ‘je boodschappen binnen een half uur op je keukentafel’ of ‘wij bezorgen binnen tien minuten’. Zulke absurde beloften zijn ook helemaal niet nodig, de gemiddelde consument kan er prima mee leven als zijn bloemkool en fles cola binnen één of twee uur worden bezorgd. Daardoor hoeven fietskoeriers zich niet als asociale malloten door het verkeer te wurmen om de belofte van die bizarre tien minuten waar te maken. Dat haantjesgedrag van de flitsbezorgers kunnen we missen als kiespijn.

Door datzelfde haantjesgedrag werkt elke darkstore alleen voor zichzelf. Ieder koopt zijn eigen fietsen en neemt zijn eigen fietskoeriers in dienst. En niet zelden leggen die koeriers vervolgens exact dezelfde routes af, naar exact dezelfde afnemers. Pure inefficiëntie.

Vaste bezorger

Ik heb een suggestie. Daarmee verdwijnt de overlast, kunnen lokale winkeliers meeliften op het succes en profiteert de maatschappij van groene bezorging. Het idee is eigenlijk vrij simpel: per woonwijk één systeem van fietskoeriers die met cargo-bikes hun ronde maken. Een beetje zoals de postbode van vroeger. Die koerier haalt bij de verschillende darkstores – en bij andere winkels, bijvoorbeeld de kaasspecialist – zijn pakketjes op en fietst in een optimaal geplande route langs de afnemers. Eén bezorger in de straat die de plaatselijke verkeerssituatie aanvoelt en een bekend gezicht voor de consument vormt. Dat is efficiëntie.

De weerstand en de recente verboden tegen darkstores zijn heel begrijpelijk, maar tegelijk ook verstikkend. Darkstores voorzien in een behoefte van de markt en bieden veel potentie, juist ook voor de lokale economie. Er is keihard behoefte aan perspectief. En de Amstelveense wethouder Floor Gordon (Economische zaken) zette de deur al op een kier. Ze maakte expliciet duidelijk dat de gemeente Amstelveen niet tegen darkstores is, maar wel tegen de uitwassen. Een uitstekend vertrekpunt voor een dialoog. Dat is wat er moet gebeuren: gemeenten moeten het gesprek openen met darkstores en winkeliers om samen te bedenken hoe het wel kan. Dat biedt perspectief voor inwoners, voor ondernemers én voor het milieu.

Jeroen Gehlen is co-founder van transportmanagementplatform Wuunder. Beeld -
Jeroen Gehlen is co-founder van transportmanagementplatform Wuunder.Beeld -
Meer over