Opinie: ‘Burgers zijn gelijk voor de grondwet, behalve als het om wonen gaat’

Voor de grondwet moeten Nederlandse burgers in gelijke gevallen gelijk worden behandeld. Maar op het terrein van wonen, een belangrijk mensenrecht, lijkt dat niet het geval te zijn.

Het Parool
De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege in Nederland. Beeld ANP
De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege in Nederland.Beeld ANP

Rijke spaarders die de staat aanklagen omdat ze het oneens zijn met de fictieve rendementsheffing van box 3 krijgen van de Hoge Raad gelijk. Saillant detail daarbij is dat zij die als brave burger zonder morren hun belasting betalen, door de Hoge Raad buitenspel worden gezet: had je maar moeten klagen. Heel bijzonder lijkt mij, want als de wet niet klopt, geldt dat toch voor alle burgers?

Ik geef meteen toe: ik heb het arrest van de Hoge Raad niet gelezen, maar het belastingrecht is onderdeel van het bestuursrecht en valt als zodanig onder de Algemene wet bestuursrecht. Het is dus bijzonder vreemd dat je als rechtscollege de onderliggende wet toetst, terwijl het hier een beschikking in een individueel geval van de belastingdienst betreft.

Het lijkt me bovendien dat als de overheid het argument van individualisering van vermogensinkomsten honoreert, zij dient na te gaan of er in het verleden een moment is geweest dat de rente en het rendement hoger zijn geweest dan de fictieve 4 procent, en dit alsnog belasten. U en ik weten dat als het werkelijk gehaalde rendement de afgelopen jaren 8 procent of meer was geweest, er door de rijke spaarders geen zaak zou zijn aangespannen.

Ik ben met stomheid geslagen dat dit in de afweging geen rol lijkt te hebben gespeeld. Het honoreren van gelegenheidswoede van rijke mensen is toch geen taak voor de Hoge Raad der Nederlanden, ons hoogste rechtscollege? Het beoordelen van rammelende wetgeving ook niet, daar hebben we het parlement toch voor, zolang er geen constitutioneel hof is ?

Maar zoals Johan Cruijff reeds zei: elk nadeel heb se voordeel. Als dit kan – want de hoge raad is geen te onderschatten rechtscollege – dan opent dit de deur naar vele mogelijkheden.

Ik ben dan ook van plan, in samenspraak met anderen, om als huurder de Nederlandse staat aan te klagen voor de reeds vele decennia lange ongelijke behandeling van burgers op het grondrecht wonen. Huurders worden ten opzichte van huiseigenaren structureel achtergesteld. Ja, ook de huurder krijgt steun in de vorm van huurtoeslag, maar dat is alleen voor hen aan de onderkant en is begrensd qua hoogte van inkomen en huur. De steun van de hypotheekrenteaftrek komt juist ten goede aan de rijken die een onevenredig groot deel van alle aftrek genieten en is op geen enkele manier begrensd. Precies het omgekeerde van huurtoeslag en onnodig dus.

Kan iemand mij uitleggen in welk ander Europees land de overheid degenen die het niet nodig hebben, spekt? Ook moeten huurders vermogensbelasting betalen over hun vermogen en huiseigenaren niet over de waarde van hun huis.

De Nederlandse staat handelt naar mijn stellige overtuiging in strijd met de grondwet door huurders niet dezelfde voordelen te geven als huiseigenaren, maar dit bovendien niet recht te trekken bij overlijden van de huiseigenaar. Dit heeft ertoe geleid dat Nederland een kastenmaatschappij is geworden, omdat het voordeel op de kinderen overgaat. Daarnaast is het recht op wonen geen inspanningsverplichting voor de overheid die aan de markt kan worden overgelaten, maar een resultaatsverbintenis. En de staat faalt reeds een decennium, geleid door de VVD, behalve voor huizenbezitters en huisjesmelkers, om resultaten voor huurders en woningzoekenden te behalen.

Daarbij speciaal voor Mark Rutte een aangepast citaat van Jan Schaefer. ‘In goede bedoelingen (gelul) kun je niet wonen.’ De juichhoofdige dwaallichten van de VVD geloven echt dat de markt (woon)problemen kan oplossen. Dat, mijn gelovige heren, kan alleen als er om te beginnen een gelijk speelveld is – en dat is er niet – en de markt niet gemanipuleerd kan worden.

Het is tijd voor actie.

Harry Bleeker, Amsterdam

Meer over