Lezersbrief

Opinie: ‘Burgers moeten gehoord worden, niet gemanaged’

Zie het verzet tegen The Great Reset en het World Economic Forum niet als kritiek op de doelstellingen van die bijeenkomst, schrijft Peter van der Vlis. Het echte probleem is de manier waarop burgers met andere meningen worden aangepakt.

Peter van der Vlis
Leiders uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid kwamen bij het laatste WEF digitaal bijeen. Beeld AFP
Leiders uit bedrijfsleven, onderwijs en overheid kwamen bij het laatste WEF digitaal bijeen.Beeld AFP

Waarom zijn tegenstanders van het coronabeleid zo fel gekant tegen het boek Covid-19: the Great Reset van topman Klaus Schwab van het World Economic Forum (WEF)? Het lijkt toch een prachtige gedachte om de grote problemen zoals klimaat en armoede op mondiaal niveau gezamenlijk aan te pakken?

Het WEF brengt jaarlijks de groten der aarde samen in Davos, Zwitserland. De meerderheid van genodigden zijn regeringsleiders en ceo’s van grote ondernemingen. Een resultaat van deze kruisbestuiving is dat politici leren denken als grote bedrijven.

Grondrechten

De wetten van democratie gelden echter niet in het bedrijfsleven. Goede ideeën van onderaf zijn welkom, maar de bedrijfstop bepaalt het beleid en streeft ernaar dit zo efficiënt mogelijk uit te voeren door alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. Teveel pluriformiteit van opvattingen is ongewenst. Een kritische werknemer heeft uiteindelijk geen andere keus dan te vertrekken; het zogeheten Fifo-principe (fit in or f*** off).

Een parlementaire democratie werkt heel anders. Iedere stem telt even zwaar, de democratisch gekozen meerderheid bepaalt slechts tijdelijk het beleid en kan bij volgende verkiezingen worden weggestemd. De regering is er voor de gehele bevolking. Minderheidsstandpunten horen te worden gerespecteerd, met als ondergrens de grondrechten.

Leiderschapsklasje

In deze coronacrisis manifesteerde de overheid zich op niet eerder vertoonde manier als een bedrijf. De communicatiestrategie leek op een grootschalige marketingcampagne (‘Alleen samen krijgen wij corona onder controle’). De neuzen moesten dezelfde kant op, voor tegengeluid was weinig ruimte en zeker geen respect. Grondrechten staan onafgebroken onder druk. En voor het eerst hebben regeringen de beschikking over een efficiënt managementinstrument om hun beleid af te dwingen: het coronatoegangsbewijs. Tot de krachtigste crisisleiders behoren Jacinda Ardern, Justin Trudeau en Emmanuel Macron. Alle drie zaten zij eerder in hun politieke carrière in een leiderschapsklasje bij het WEF.

Een reset is beslist nodig. Maar die moet gedreven worden door inspirerende, inclusieve leiders. Niet door geïrriteerde politici die een andersdenkende minderheid het leven zuur willen maken. De overheid moet regels stellen en handhaven, maar met veel grotere terughoudendheid ten aanzien van grondrechten, ook tijdens een crisis. Ons dagelijks leven biedt geen Fifo-optie. In de samenleving hoort dus ruimte te zijn voor pluriformiteit. Sterker nog, die moet gekoesterd worden. Anders verworden wij tot een grote grijze massa.
Peter van der Vlis, Amsterdam

Meer over