Lezersbrief

Opinie: ‘Boerenreactie is heel begrijpelijk, maar met stront en hooi op de snelweg maak je geen vrienden’

Wat is het verschil tussen protesterende boeren en Extinction Rebelliondemonstranten die wegen blokkeren? Volgens Michel Capel is het dat de eerste groep actievoert omdat ze rechtstreeks in hun levensonderhoud worden bedreigd en de andere niet.

Michel Capel
null Beeld ANP /  ANP
Beeld ANP / ANP

Misdaadverslaggever Paul Vugts trok onlangs (Het Parool, 4 augustus) nogal van leer tegen de criminele boeren en de in zijn ogen softe en te begripvolle aanpak door de politie, zeker als je die vergelijkt met de aanpak van Extinction Rebelliondemonsranten. Natuurlijk mag de politie geen onderscheid maken tussen groepen als het gaat om het bestrijden van terreur en ander ongeoorloofd hinderlijk gedrag, daar heeft Vugts wat mij betreft gelijk in. Maar een beetje tunnelvisie verwijt ik hem toch wel.

Op stang gejaagd

Want, bekijk het eens anders. Extinction Rebellion- of de coronademonstranten voerden geen actie omdat zij rechtstreeks werden bedreigd in hun levensonderhoud en van hun land gezet dreigen te worden na soms negen generaties boerenbedrijf. Ik zie taferelen voor me van huilende, ontheemde boerengezinnen, van hun land getrapt zoals tijdens de beruchte Highland Clearances vanaf halverwege de achttiende eeuw. Toen werden bijna alle kleine Schotse boeren door de Engelsen en de Schotse landheren van hun land verdreven. Begrijpelijkerwijs lieten velen zich niet zonder slag of stoot verjagen, net als de Nederlandse boeren nu.

Waarschijnlijk, hopelijk, zal het hier zo’n vaart niet lopen. Maar door een slecht onderbouwd en halfbakken stikstofkaartje – de naam ‘plan’ is te veel eer voor deze losse flodder – van onze regering zijn de boeren op stang gejaagd en ik vind dat helemaal niet vreemd. Ik begrijp heel goed dat de boeren dat stikstofverhaal voelen als een oekaze. En dat ze vinden dat zij getroffen worden terwijl andere grote stikstofuitstoters gespaard blijven. Als boer zijnde gooi je dan uiteraard de kont tegen de krib. Ik vind de boerenreactie in zijn vorm niet altijd verdedigbaar, maar desondanks heel begrijpelijk.

Reuzen worden ontzien

De portee van dit verhaal is dat de overheid – die volgens de Grondwet en het verlichtingsdenken waar die wet op is gebaseerd, moet zorgen voor ieders veiligheid van lijf, goed, huis en haard – ervoor kiest de kleintjes te treffen en niet de reuzen zoals Shell, Tata Steel en Schiphol. Ik dacht niet voor niets aan de Highland Clearances waarbij de (Schotse) edelen door de Engelsen ongemoeid werden gelaten.

En als ik de boeren zou mogen adviseren over acties: met stront en hooi op de snelweg maak je niet alleen geen vrienden, je laat je waarde voor het land niet zien. Burgers en bestuur zullen pas zien welke waarde een bloeiende Nederlandse agrarische sector heeft als de boeren stoppen met beleveren van de binnenlandse markt.

Michel Capel (jurist en bedrijfskundige), Krommenie