Eind vorig jaar stond bitcoin nog op het hoogste punt ooit. Daar is nu weinig van over.

Opinie: ‘Bitcoin is een spiegel die overheden wordt voorgehouden’

Eind vorig jaar stond bitcoin nog op het hoogste punt ooit. Daar is nu weinig van over.Beeld Eline van Strien

Voor het eerst is er op Europees niveau regulering doorgevoerd op de cryptomarkt, zogezegd om de consument te beschermen tegen obscure cryptopraktijken. Maar hiermee wordt het onderliggende probleem niet aangepakt, zegt bedrijfseconoom Atze Lourens. ‘Dat is de onstilbare geldhonger die ons domineert.’

Het Parool

Soms is het eb en soms is het vloed. Zo golft de bitcoin in zijn conjunctuur mee met de getijden. Nadat er in november 2021 een piek van 65.000 dollar werd bereikt, crashte de bitcoin de afgelopen maanden herhaaldelijk en hangt hij inmiddels rond een schamele 20.000 dollar. Het is een waar springtij te noemen.

Cryptoliefhebbers begeven zich momenteel dan ook op een groot wad. En vanaf dit wad is hoop het enige wat rest. Oeverloos wordt er gehoopt op de nieuwe maan. De wanhoopskreet vanuit de cryptowereld luidt dan ook ‘When moon?!’. Cryptojargon voor: wanneer schiet die prijs omhoog?!

Een kreet waaraan overheden maar weinig gehoor willen geven. Nadat eerder al de VS, China en India maatregelen namen tegen de handel in cryptovaluta, voerde Brussel eerder deze maand een nieuw regelgevingskader voor cryptohandel in. Een doorbraak, want het is voor het eerst dat er op Europees niveau reguleringen werden doorgevoerd op de cryptomarkt. Deze kersverse reguleringen zouden de consument middels meer transparantie moeten beschermen tegen obscure cryptopraktijken.

Maar consumentenbescherming wordt in de cryptowereld juist gehekeld. De cryptoliefhebber ziet ultieme individuele vrijheid namelijk als middel om zo veel mogelijk kapitaal te vergaren. Het is deze onderstroom van kapitaalhunkering die tot de gigantische geldstromen richting de cryptomarkt leidt.

Het grote risico is dan ook dat deze regelgeving een vorm van navelstaren is – en dit hiermee het onderliggende probleem volledig maskeert: de onstilbare geldhonger die ons domineert.

Wall Street

Want de gekte en geldhonger die zich in de cryptomarkt laten zien zijn zeker geen unieke verschijnselen, ze vormen een terugkerend patroon. Dat is al decennialang te aanschouwen op Wall Street, het hart van de westerse economie.

De gelijkenissen tussen bitcoin en Wall Street zijn dan ook, niet geheel verrassend, bijzonder treffend. Beide werelden zitten vol met pure speculatie, valse beloftes, onrealistische wereldbeelden en manipulatieve (vaak zelfs frauduleuze) praktijken. Men ziet rood door de honger, en wordt als stier geleid door het rode doek van de matador. De term bull market, waar zo naar wordt gesmacht, spreekt hier voor zich.

Het cryptosentiment is in de huidige vorm geen nieuwe vorm van kapitaal, het is een verschuiving van kapitaal. Kapitaalverschaffing heeft zich, als het wiel, opnieuw uitgevonden. The wheel of fortune zullen we dan maar zeggen.

Dat maakt de bitcoin momenteel een reïncarnatie van onze geldhonger. Eerder hadden we al de dotcombubbel van de jaren negentig, de huizenbubbel die leidde tot de economische crisis van 2008 en de bitcoinbubbel van 2017. Keer op keer wordt een excessieve geldhonger door overheden op casuïstieke wijze bestreden. Zo lijken de reguleringen van de EU eerder op gehoos dan op daadwerkelijke lekkagebestrijding.

Honger naar geld

Reguleringen in de cryptowereld vallen alleen maar aan te moedigen, maar het gevaar schuilt ‘m erin dat er wordt gedacht dat dit de oplossing is. Dat is het natuurlijk niet. Door het enkel te verwikkelen in een hulsel van reguleringen wordt er te weinig lering uit getrokken.

Er moet meer worden gekeken naar hoe we de honger naar geld kunnen stillen. Het antwoord daarop is niet meer geld of regels, maar een fundamenteel ander dieet. Het gaat om een andere zingeving van een maatschappij. Een zingeving die minder is gebaseerd op het meer is beter-principe en minder is gefixeerd op eindeloze groei van kapitaal.

Bitcoin is daarmee een spiegel die overheden wordt voorgehouden. Als dit beeld de overheden niet aanstaat, moet dit zich laten lezen als indicatie van eigen kwalen en falen. Het wordt daarom tijd dat overheden reflectief kijken naar deze reflectie. Pas dan zijn wij in staat de stier van Wall Street echt bij de hoorns te vatten.

Atze Lourens is bedrijfseconoom, consultant en freelance schrijver.