Opinie

Opinie: ‘Amsterdam verloochent klimaatambities door indirecte steun voor groei Schiphol’

De Metropoolregio ondertekende een manifest voor de ontwikkelruimte van Schiphol. Onbegrijpelijk, vindt Roald Fekken. Door te ondertekenen verloochent de stad zijn klimaatambities.

Roald Fekken
De redenering die VNO-NCW aanvoert is als volgt: als Schiphol niet uitbreidt zal er relatief meer via Moskou en Istanboel gevlogen worden. Beeld ANP
De redenering die VNO-NCW aanvoert is als volgt: als Schiphol niet uitbreidt zal er relatief meer via Moskou en Istanboel gevlogen worden.Beeld ANP

Ondernemersvereniging VNO-NCW heeft op 14 oktober een manifest gestuurd aan de formateurs in Den Haag. Daarin schrijft de ondernemersvereniging zich zorgen te maken over het economisch vestigingsklimaat in regio Amsterdam en pleit voor ontwikkelruimte van Schiphol én een snelle beslissing over Lelystad Airport.

Een aantal gemeenten en economische samenwerkingsverbanden hebben dat manifest ondertekend, waaronder de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en de Amsterdam Economic Board, bij monde van burgemeester Halsema. Dit is op zijn zachtst gezegd opvallend, omdat de gemeente Amsterdam in haar coalitieakkoord aangegeven heeft juist geen groei van Schiphol te willen, in ieder geval tot 2023.

De redenering die VNO-NCW aanvoert is als volgt: als Schiphol niet uitbreidt zal er relatief meer via Moskou en Istanboel gevlogen worden. Als zij groter worden, moeten wij dus ook groter, ook al lopen de klimaatambities in die landen een flink stuk achter. Wat niet wordt genoemd is dat als alle luchthavens groter willen worden en tegen elkaar opbieden met meer ontwikkelruimte, het resultaat is dat er steeds meer gevlogen wordt. Meer bestemmingen, meer opties, meer concurrentie, lagere prijzen.

Geloofwaardigheid

Ook staat in het manifest dat vluchten tot 700 kilometer belangrijk zijn voor het intercontinentale netwerk en dat er nog te weinig snelle treinverbindingen zijn. Samen met de oproep voor ontwikkelruimte van Schiphol, leest dit als een oproep om de vluchten tot 700 kilometer voorlopig niet af te schalen.

Het ondertekenen van het manifest schaadt de geloofwaardigheid van de gemeente Amsterdam richting haar inwoners. ‘Ontwikkelruimte voor Schiphol’ is heel wat anders dan de ‘geen uitbreiding Schiphol’ uit het Amsterdamse coalitieakkoord. De klimaatambities gaan, gezien alle klimaatrapporten en verkiezingsprogramma’s, alleen maar groter worden en dat gaat een gedragsverandering vragen van inwoners. Om dat voor elkaar te krijgen moet de gemeente consistente ambitie en urgentie tonen. Ondubbelzinnig dus. Benadrukken dat meer vliegen eigenlijk toch wel belangrijk is voor het vestigingsklimaat past daar niet bij.

De oplossing voor de CO2-uitstoot van vliegverkeer lijkt voor VNO-NCW vooral te moeten komen uit technologie. De praktijk is echter dat de CO2-besparing die hiermee bereikt kan worden, zowel door andere vliegtuigontwerpen als types brandstof, minimaal is vergeleken met de CO2-toename die veroorzaakt wordt doordat we steeds makkelijker het vliegtuig pakken. De verdere normalisering van ‘even een weekendje Malaga’ of die andere leuke stad waar je sinds kort zo lekker goedkoop en direct heen kan, zorgt dat de netto CO2-uitstoot van vliegverkeer zo eigenlijk alleen maar omhoog kan. Ook de oproep voor een snelle beslissing over Lelystad Airport is dubieus. Dat een beslissing hierover uitblijft, komt doordat aantoonbaar is gesjoemeld met cijfers en het draagvlak afneemt. Als je dan gaat pleiten voor snelheid heet dat ‘nog even snel doordrukken’.

Treinaansluiting

De ondertekenaars van het manifest hebben een prachtige kans laten liggen. Het hád ook concreet kunnen worden over goede bereikbaarheid per trein, met bijvoorbeeld een maximale reistijd naar Hamburg in 2029 (dat ligt dan nog tweeënhalf uur van Kopenhagen door een nieuwe tunnel). Ook kon het een oproep zijn voor snellere aansluitingen in Parijs voor de nieuwe hogesnelheidstreinen naar Spanje en Italië straks. Of een strategie voor goedkopere treinkaartjes. Dat zulke oplossingen ontbreken is gemiste kans voor een echt duurzaam vestigingsklimaat.

Het college van Amsterdam heeft kennelijk bewust besloten dit manifest niet te ondertekenen als gemeente, maar om dit te doen via haar vertegenwoordiging in de Metropoolregio en Amsterdam Economic Board. Het is te hopen dat de gemeente Amsterdam een manier vindt om deze tegenstrijdigheid recht te zetten en alsnog een helder signaal af te geven naar haar inwoners. Dit wordt donderdag besproken in de raadscommissie FED en dit is live te volgen.

Roald Fekken, beleidsadviseur mobiliteit en leefomgeving en daarnaast actief voor Amsterdam Fossielvrij. Beeld
Roald Fekken, beleidsadviseur mobiliteit en leefomgeving en daarnaast actief voor Amsterdam Fossielvrij.
Meer over