Tinkebell. Beeld Artur Krynicki
Tinkebell.Beeld Artur Krynicki

Nu ben ik wel in Colombia, bij Tanja Nijmeijer, en praten we onafgebroken

PlusTinkebell

Tinkebell

Ik was er niet, 22 jaar geleden, maar het had gekund. Sinds de dagboeken van Tanja Nijmeijer in de jungle werden gevonden, is het regelmatig door mijn hoofd gegaan: stel je voor dat ik toen wél in Colombia was geweest. Geconfronteerd met de grote klassenverschillen, de armoede en het geweld. Zou ik dan hebben overwogen om me te mengen in het conflict?

In die tijd had ik nog niet de kennis, het netwerk of de mogelijkheden die ik nu heb. Daardoor zou aansluiting bij de Farc toen best als ‘enige optie’ naar voren hebben kunnen komen om iets te veranderen aan de scheve verhoudingen, de immense kansenongelijkheid en het grote onrecht waar veel boeren onder gebukt gaan.

In het meest waarschijnlijke scenario was mijn angst voor spinnen doorslaggevend geweest om niet met de guerrilla in de jungle te gaan leven, maar ideologisch gezien is de weg die Tanja Nijmeijer heeft afgelegd voor mij volstrekt invoelbaar.

Daarom ben ik hier nu wel, in Colombia. Sinds ik haar boek las, hebben we contact en nog voor de jaarwisseling zat ik in het vliegtuig. Onafgebroken praten we. Over politiek en over idealen. Over vluchtelingen, zowel hier als in Europa. Over bezit en over de toekomst. Over kinderen, over kunst, over vriendschap en familie.

Maar vooral over hoe het nu gaat met de ca 13.000 ex-guerrillastrijders die sinds het vredesakkoord hun wapens hebben neergelegd en worden geacht het ‘normale leven’ op te pakken.

Voor Tanja zelf is die situatie anders dan voor de anderen met wie zij jaren leefde. Tanja is namelijk Nederlands en hoe lang je je ook in de jungle terugtrekt en voor hoeveel rechtvaardigheid je ook vecht: de Hollandse bureaucratie kent geen grenzen. De eerste organisatie die direct bij haar op de stoep stond (nog eerder dan de pers), toen ze in Havanna aankwam om de vredesonderhandelingen te voeren is Duo: of ze haar studieschuld wilde gaan afbetalen.

Voor de meeste ex-guerrilla’s zou deze situatie ondenkbaar zijn. Want terwijl Tanja ooit, met de kennis van toen, de zeer weloverwogen beslissing nam om onrecht te bestrijden door bij de Farc te gaan, sloten de meesten zich aan uit gebrek aan andere opties door armoede, vaak gepaard met geweld, misbruik etcetera. Tanja was daar dus uit solidariteit, maar voor de anderen gold dat ze streden voor hun eigen rechten en hun eigen veiligheid, omdat het daar altijd aan ontbrak.

Precies daarom is de ambitie dat ex-guerrilla’s sinds het vredesakkoord hun ‘normale leven’ gaan oppakken een farce en haast gedoemd tot een herhaling van de geschiedenis. Terug in de armoede. Terug in een onveilige omgeving waar geweld, verkrachtingen en erger dagelijkse kost zijn.

Tanja gaat de jungle niet meer in, maar de uitdagingen om iets te kunnen veranderen aan zo veel onrecht zijn nog exact hetzelfde.

Tinkebell schrijft elke week een column in Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Meer over