Natascha van Weezel. Beeld Artur Krynicki
Natascha van Weezel.Beeld Artur Krynicki

Natúúrlijk horen bedreigingen niet bij een publieke functie, wat stuitend dom

PlusNatascha van Weezel

Natascha van Weezel

Afgelopen donderdag werd het jaarlijkse rapport van het College voor de Rechten van de Mens gepresenteerd. Het thema: vrijheid van meningsuiting. We kennen ‘vrijheid van meningsuiting’ allemaal als een van de belangrijkste pijlers binnen onze democratische rechtsstaat. Toch waarschuwt het College voor het gevaar van misbruik van deze vrijheid. Het rapport is niet bepaald vrolijk stemmend. De conclusie luidt dat journalisten, wetenschappers, politici, columnisten en andere actoren binnen het publieke debat steeds vaker te maken krijgen met intimidatie, agressie of bedreiging.

We hoeven slechts naar de afgelopen paar weken te kijken en de voorbeelden vliegen ons om de oren. Onlangs kon columnist en presentator Özcan Akyol zijn wekelijkse radioprogramma Onze man in Deventer niet uitzenden vanuit zijn eigen huis (het concept van het programma is dat hij een gast bij hem thuis in Deventer ontvangt). Niet alleen hijzelf werd bedreigd, ook zijn gezin. De bedreigingen waren zo hevig dat hij op last van de politie moest uitwijken naar Hilversum.

Ook columnist Marcel van Roosmalen was kortgeleden de pineut. In het radioprogramma De Nieuws BV had Van Roosmalen een satirische column voorgedragen over FvD-politicus Gideon van Meijeren. Prompt kreeg de columnist een NSB-vlag door zijn brievenbus geduwd en werd het adres van de kinderopvang van zijn kinderen breed gedeeld op internet.

Dit gedrag treft niet alleen journalisten. Wetenschappers, bestuurders en politici worden ook steeds vaker bedreigd. Viroloog Marion Koopmans kon begin deze maand niet naar het Oerol festival, omdat dit te gevaarlijk zou zijn. Haar Vlaamse collega Marc Van Ranst zat enige tijd ondergedoken in een safehouse. En natuurlijk waren er de bezoekjes van de man met de fakkel aan het adres van Sigrid Kaag en de boze boeren op de stoep bij minister Van der Wal. Het laatste nieuws: NPO-voorzitter Frederieke Leeflang wordt permanent beveiligd.

Vaak zeggen mensen: “Dat hoort bij een publieke functie. Als je daar niet tegen kunt moet je een ander beroep kiezen.”

Ik vind dit stuitend dom. Natuurlijk horen bedreigingen níet bij een publieke functie. Althans, dat zou niet zo mogen zijn. Het feit dat we er kennelijk al aan gewend zijn geraakt is bijna net zo zorgelijk als de trend zelf.

Het College voor de Rechten van de Mens komt in het rapport met enkele suggesties voor mogelijke oplossingen: ze willen onder meer dat doxing strafbaar wordt gesteld (het online verspreiden van adresgegevens) en dat grote techplatforms als Meta en Twitter actiever gaan handhaven.

Goede aanbevelingen, maar volgens mij zouden we daarnaast ook baat hebben bij een breed, maatschappelijk debat. Waarom voelen sommige mensen de behoefte om iemand uit te schelden of te bedreigen als ze het niet met diegene eens zijn? Dat klinkt als de omgekeerde wereld. Volgens mij kun je namelijk nooit vrij zijn als je een ander zijn vrijheid niet gunt.

Natascha van Weezel (1986) is journalist. Elke maandag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? natascha@parool.nl.

Meer over