Marjolijn de Cocq. Beeld Artur Krynicki
Marjolijn de Cocq.Beeld Artur Krynicki

Meester van de spionagethrillers Ken Follett had het mis over de Russen, maar zijn scenario blijft staan

PlusMarjolijn de Cocq

Marjolijn De Cocq

In november vorig jaar interviewde ik bestsellerauteur Ken Follett over zijn toen net verschenen Derde Wereldoorlogthriller Nooit. Een thriller, zo schreef ik in mijn stuk, die je na lezing met nog meer zorgen naar het wereldnieuws liet kijken dan je al deed.

Dat Nooit van de titel was bedoeld als een ‘God verhoede’ en ‘Waag het niet’ ineen. En in het Engels heeft het nog een derde component, die van schok en ongeloof. Dat je iets heel ergs te horen krijgt en zegt: ‘Never!’

Follett had zijn eigen plot, waarin de presidenten van de Verenigde Staten en China in een zeer nabije toekomst tevergeefs proberen het níét op een Derde Wereldoorlog te laten aankomen, zelf angstaanjagend gevonden. En dan had hij ‘de Russen’ er nog niet eens bijgehaald. Want, zei hij, we hadden nu toch al zo’n zeventig, tachtig jaar in een soort vrede met met de Russen geleefd. En ja, ze maakten een hoop kabaal en we deden gemeen tegen elkaar, maar hij had ervoor gekozen dat we elkaar gewoon bleven haten.

Deze woorden bleven resoneren na de Russische inval in Oekraïne, dus benaderde ik Follett voor een vervolggesprek. Ik tref hem, opnieuw via Zoom, in zijn werkkamer in Wales: uiterst bezorgd over de oorlog die drie maanden na de publicatie van zijn boek uitbrak en de dreigende disaster voor de wereldorde.

Over de Russen: “I was wrong about that, wasn’t I?

Wat blijft staan van zijn fictieve scenario is hoe door een samenloop van omstandigheden de hele wereld in het verderf kan worden gestort. “Tijdens het schrijven realiseerde ik me hoeveel afzonderlijke stappen nodig zijn voor zo’n totale escalatie. Zover zijn we nu nog niet – en we zouden toch slim genoeg moeten zijn om die te voorkomen?”

Maar Europa en de Verenigde Staten doen volgens Follett niet genoeg om te deëscaleren. “We staan haast te juichen, elke keer dat de Russen worden teruggeslagen. Dat is wat we juist níét moeten doen. In mijn boek laat ik zien dat dan de zucht naar vergelding daardoor alleen maar toeneemt.”

En dan is het niet eens aan ons, zegt de schrijver, maar aan Zelenski. Hij en het Oekraïense volk zullen een besluit moeten nemen: doorvechten in de waan de Russen te kunnen verslaan met alle gevaren van dien, of een stap zetten naar vrede, door de Krim en de Donbasregio op te geven en Poetin zo zijn gezicht laten redden. “Niet de populairste mening. We horen liever het verhaal van David en Goliath. Maar wereldleiders geven zich nooit gewonnen.”

Never.

Marjolijn de Cocq schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Reageren? m.decocq@parool.nl

Meer over