Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Laat het kind lekker alles lezen

PlusTheodor Holman

Stel, je vindt dat er te weinig kinderliteratuur is voor zwarte mensen of lbtqhi-plussers. Je vraagt je af waar die kinderen zich mee moeten identificeren, waar ze hun rolmodellen vandaan moeten halen en je meent ook, ik noem maar wat, dat de huidige (witte) kinderboeken vanuit een schandalig heteroseksueel koloniaal perspectief zijn geschreven.

Mijn vraag is dan: wat weerhoudt je om zelf een uitgeverij op te richten? Je hebt er wel enig startkapitaal voor nodig, maar niet zo heel veel. Waarom zou je willen dat zo’n koloniale uitgeverij jouw boeken uitgeeft? Waarom zou je waardering van die gevestigde uitgeverijen willen? In de muziek (Top Notch) heb je toch ook jongens die hun eigen muziek produceren?

Wat ik ook niet begrijp is waarom kinderliteratuur ‘verbindend’ zou moeten zijn. Bij mijn oma waren spannende katholieke kinderboeken die je ervan wilden overtuigen dat het katholieke geloof het beste geloof was. In Moskou was ik in een boekwinkel met honderden communistische kinderboeken die geen van alle beweerden dat je in Amerika gelukkig kon worden.

Was Pietje Bell slechte literatuur omdat zij niet verbindt?

Je hoort wel eens dat als je als kind veel Sjors en Sjimmie, Kuifje en De Vijf hebt gelezen dat je dan, als het ware, een racistisch onbewuste ik hebt geschapen. Met racistisch bedoel ik hier: een vooroordeel tegen zwarte mensen. Laten we eens aannemen dat dit waar is, hoe komt het dan dat er eigenlijk maar heel weinig mensen racistisch zijn? En die racisten zijn meestal geen lezers. En hoe komt het dan dat er wel tamelijk veel antisemieten zijn, terwijl ik niet geloof dat er na de Tweede Wereldoorlog ook maar één antisemitisch kinderboek is verschenen?

Wat is trouwens die invloed van lezen op je geest? Ik las bijvoorbeeld vroeger ook de kinderboeken van mijn zuster. (Dansen kan je al, danken moet je nog leren en uiteraard de boeken van Cissie van Marxveldt, zoals Zomerzotheid.)

Mijn vermoeden is dat die invloed van kinderliteratuur op de geest minimaal is, en als hij er is, word je er eerder een slechter mens van dan een beter. Slechter, omdat je, als je van lezen houdt, helemaal geen zin meer hebt in sport en school.

Na de vreselijke liquidatie van Peter R. de Vries vroeg iemand op welke held ik hem vond lijken. “Dick Bos,” antwoordde ik. Een stripheld die Jiu Jitsu kon. Mijn ouders wilden eigenlijk niet dat ik die boekjes las.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over