Natascha van Weezel. Beeld Artur Krynicki
Natascha van Weezel.Beeld Artur Krynicki

Het is een schande als de Tozo niet terugkeert

PlusNatascha van Weezel

Natascha van Weezel

Veel van mijn vrienden en kennissen werken als acteur, schrijver, componist of muzikant. Zij hebben niet voor een creatief beroep gekozen omdat ze er rijk mee dachten te worden. Als maker werk je vaak meer dan zestig uur per week voor een honorarium dat een lachertje is vergeleken bij wat veel mensen in loondienst verdienen. Dit maakt de meeste creatievelingen niet uit.

Alle makers die ik ken – mezelf meegerekend – houden daarvoor teveel van hun werk. Dat betekent overigens niet dat ze een ‘linkse’ hobby uitoefenen: ze hebben jarenlang gestudeerd om hun vak te kunnen uitoefenen. En daarmee maken ze de wereld nog mooier ook.

Toen de avondlockdown werd aangekondigd, grapte een vriend van me – hij is cabaretier – dat hij nu al zin had om zijn theatertour van acht uur ’s avonds naar vijf uur ’s ochtends te verzetten. Het is heel genereus van het demissionaire kabinet dat theaters en concertzalen van vijf tot vijf mogen openblijven, maar in de praktijk hebben de meeste podiumkunstenaars daar natuurlijk niets aan. Afgezien van een enkel koffieconcert voor ouderen, vinden culturele evenementen doorgaans plaats wanneer de zon al onder is.

Mijn vriend toonde zijn mailbox: hij had de ene na de andere annulering gekregen. Ik merkte op dat ik het naar voor hem vond dat hij geen cent meer zou verdienen. De Tozo (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers) zou zijn pijn hopelijk wat kunnen verzachten.

Als alleenstaande kreeg hij door deze regeling tussen mei 2020 en september 2021 €1050 per maand. Dat is minder dan een derde van wat hij normaal verdient. Toch was dit uiteraard beter dan niets. Hij haalde zijn schouders op: “Ik werk liever voor mijn geld, maar dit is overmacht.”

Tot mijn stomme verbazing meldde RTL Nieuws een aantal dagen geleden dat er waarschijnlijk helemaal geen nieuwe Tozo kómt. Ik kon het nauwelijks geloven en keek op de website van de Rijksoverheid waar de steun- en herstelpakketten staan beschreven.

En verdraaid: ik vond allerlei informatie over financiële tegemoetkoming; van de NOW (Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid) voor werkgevers tot regelingen voor de sportsector. Van de Tozo was inderdaad geen spoor te bekennen. Ik vroeg me af hoe mijn vriend en de andere honderdduizenden (creatieve) zzp’ers in Nederland de komende weken hun huur moeten betalen.

Gebeurt er dan helemaal niets? O, jawel. Het kabinet maakt tot het einde van het jaar 68 miljoen euro vrij voor een specifiek steunpakket om de culturele sector te ondersteunen. Deze subsidie gaat echter rechtstreeks naar gevestigde gezelschappen, musea en concertzalen.

De artiesten zonder vast contract zien daar letterlijk niets van terug. Ik zou het daarom een grove schande vinden als de Tozo niet per direct terugkeert. Het is de zoveelste fuck you naar alle zzp’ers die werkzaam zijn in de culturele sector.

Natascha van Weezel (1986) is journalist. Elke maandag schrijft ze een column voor Het Parool.

Reageren? natascha@parool.nl.

Meer over