Paul Vugts. Beeld Artur Krynicki
Paul Vugts.Beeld Artur Krynicki

De rechtsstaat kraakt, maar de senaat lijkt het niet te boeien

PlusPaul Vugts

Paul Vugts

Voor het eerst in mensenheugenis werd maandag een debat in de Eerste Kamer afgelast omdat het quorum niet was gehaald. Een vergadering is pas een vergadering als een meerderheid van de senatoren naar de vergaderzaal komt, maar dat was niet het geval.

Waar het beraad over zou gaan? De staat van de rechtsstaat.

De rechtbanken kraken in hun voegen, het Openbaar Ministerie zucht onder een gebrek aan alles, de politie ligt voortdurend onder vuur én loopt leeg. Het vorige kabinet heeft de sociale advocatuur goeddeels gesloopt.

Na de moorden op de broer, de advocaat en de vertrouwensman van kroongetuige Nabil B. leeft een ongekend aantal officieren van justitie, advocaten, rechters en misdaadjournalisten met (zware) beveiliging en als de rechtbank in de Marengozaak rond Ridouan Taghi zitting houdt, geldt rond ‘de bunker’ in Osdorp een staat van beleg.

Het kan de Haagse no shows kennelijk niet schelen. Ik zie dat niet als incident. De rechtsstaat heeft, juist in deze barre tijden, heel weinig aan het Binnenhof.

Nu en dan verscheen een minister met natte ogen voor de camera’s, ‘geschokt’ door wéér ‘een aanslag op de rechtsstaat’. Intussen communiceerde het veronderstelde brein achter dat geweld vanuit ’s lands zwaarst beveiligde inrichting een half jaar (!) ongecontroleerd met de buitenwereld via neef Youssef, die ook advocaat is.

Soms is er een lichtpuntje. Kersvers minister van Justitie en Veiligheid, Dilan Yesilgöz-Zegerius, trekt de stekker uit het pompeuze Multidisciplinair Interventieteam (MIT), waarvan alleen al de oprichting 73 miljoen kostte maar dat niemand die ik serieus neem zag zitten. Zoals dat gaat, komt er nog wel een afgeslankte vorm: de Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit (Wie bedénkt toch die vreselijke termen?!). Ach, sleutelspelers in de opsporing zijn opgelucht dat het hierbij blijft, voor zo lang het duurt.

Yesilgöz’ voorganger Ferd Grapperhaus had dat MIT eind 2019 gelanceerd na de moord op advocaat Derk Wiersum, kennelijk omdat hij momentum zag voor het kostbare CDA-plan waarvoor zijn partij tot dan geen enthousiasme had ontmoet.

Onlangs ontving ik de periodieke nieuwsbrief van het MIT, niet wetend dat het de laatste zou zijn. Die was geheel gewijd aan de ‘eerste fysieke werkconferentie’ waarop 160 MIT’ers een dag lang hun ‘uitdagingen en ambities’ hadden besproken. Het was een epistel met één en al modieuze managementonzin met als slotsom dat ‘aanscherping nodig is’, met ‘concrete resultaten’. Tjonge.

Maar goed, het is mooi geweest, vindt de nieuwe minister in navolging van sommige fanatieke Kamerleden. Het is iets. Je zou hopen dat het hele parlement zich bekommerde om het op doordáchte wijze stutten van de rechtsstaat, maar de senaat komt niet eens opdagen.

Paul Vugts schrijft elke vrijdag over zijn werk als misdaadverslaggever. In de Taghi Podcast vertelt hij samen met collega Wouter Laumans over ontwikkelingen in het proces rond Ridouan Taghi.

Reageren? paul@parool.nl.