Lale Gül. Beeld Artur Krynicki
Lale Gül.Beeld Artur Krynicki

De NVWA heeft ‘kwakzalver’ Giel Beelen tegen zichzelf in bescherming genomen

PlusLale Gül

Lale Gül

Voormalig shockjock Giel Beelen heeft weer eens veel stof doen opwaaien, ditmaal met zijn schadelijke kruidenpreparaat Shambala, dat volgens Beelen ‘toegang tot je innerlijke kracht’ verschaft. Onlangs werd het middel door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) uit de handel genomen vanwege gezondheidsrisico’s: het kon een serotoninevergiftiging veroorzaken en was gevaarlijk voor de hersenen.

Beelen begeeft zich al langer in de schimmige alternatieve geneeswereld met zijn populaire podcast Kukuru. Overigens is het woord ‘alternatieve geneeswijze’ enorm misleidend; vaak gaat het immers over gevaarlijke kwakzalverij en oplichting, door irrationele, onwetende en kwetsbare mensen hoop te verkopen voor veel geld. Het is toevallig veel te vaak zo dat als de woorden zen, spiritualiteit, hogere sferen, chakra’s, goeroe en ‘je hart openen’ vallen, er ook een webshop, een boek, cursus, kalender, trainingen, kaarsen of potjes oliën en druppels aan verbonden zijn. Waar het je hart zou moeten openen, opent er dus een beerput aan leugens, die dikwijls niet herkend worden.

Het tv-programma Radar heeft farmacoloog Thomas Dorlo van het Nederlands Kankerinstituut gevraagd Beelens druppels eens te onderzoeken en wat bleek? Het drankje is eigenlijk een antidepressivum in een ander jasje.

Door het middel uit de handel te nemen heeft de NVWA Beelen tegen zichzelf in bescherming genomen, want als er iemand aan dood was gegaan, zou hij misschien wel de bak in moeten. Toch weerhoudt dit hem er niet van om de aantijgingen nog altijd te ontkennen, maar goed, daar hoeven we niet zoveel mee, want Beelen heeft geen wetenschappelijke achtergrond en de aan het woord gelaten sceptici wel.

Maar we moeten onze pijlen zeker niet alleen op Beelen richten, of op een van de andere miljoen kwakzalvers die hun kans schoon zien. Die zullen als paddenstoelen uit de grond blijven schieten zolang we het probleem niet bij de bron aanpakken: de supplementenindustrie is niet gereguleerd. Uit onderzoeken blijkt dat het gehalte van een supplement vaak afwijkt van het geclaimde gehalte. In feite kun je werkelijk alles capsuleren en verkopen zonder dat het etiket hoeft te kloppen. Zolang personen of instanties niet ineens zin hebben om het nader te bekijken, kan het ongestoord verkocht worden, tezamen met veel beloftes.

Alleen al in Nederland werd de markt voor voedingssupplementen in 2019 gewaardeerd op 143 miljoen euro. Het Nederlandse intoxicatiecentrum NVIC had in datzelfde jaar 891 gevallen van vergiftiging door gebruik van supplementen gemeld. Doordat harmonisatie van de regelgeving op dit gebied ontbreekt, is het een complexe taak om de veiligheid van deze middelen effectief te handhaven.

Ik hoop dat een politieke partij hier werk van zal maken, zodat de toekomstige charlatans niet profiteren van de toestand waarin ze geen strobreed in de weg wordt gelegd.

Lale Gül schrijft elke week een column voor Het Parool. Lees al haar columns hier terug.

Reageren? l.gul@parool.nl

Meer over