Derk Sauer. Beeld Artur Krynicki
Derk Sauer.Beeld Artur Krynicki

Als ondernemer moet je het zelf maar uitzoeken in Rusland

PlusDerk Sauer

Derk Sauer

Zoon Tom is eigenaar van CitySport, een bedrijf dat sporthallen bouwt en exploiteert in Moskou. Hij nam me deze week mee naar de Nakantinska Naberezjnaja aan de oever van de rivier Moskou.

Ingeklemd tussen een busstation en een kantoortoren bouwt Tom hier een ijshockeyhal van 3000 vierkante meter. In de enorme witte hal liepen bouwvakkers druk heen en weer. Over de vloer lagen rubberen buizen die straks het ijs moesten bevriezen en met een kraan werd de verlichting (Philips!) aangebracht.

Binnen twee maanden vinden hier – als alles goed gaat – de eerste ijshockeywedstrijden plaats. Maar of het goed gaat, is nog maar de vraag.

Als een volleerde ondernemer somde Tom de cijfers – en risico’s – op. “De totale investering is 2 miljoen euro, grotendeels gefinancierd door de bank. De rente staat nu op 12 procent. Omdat de eigenaar van het land partner is in het project, betalen we weinig huur. Maar we moeten natuurlijk wel snel omzet draaien, anders zitten we zo in de problemen.”

Met een volledig uit de hand gelopen covidpandemie en dreigende nieuwe lockdowns zitten ondernemers zoals Tom met het zweet in hun handen. Tom heeft nu achttien stadions in Moskou en ruim honderd man personeel. Begin november gooide de gemeente tien dagen alle sportaccommodaties dicht. De omzet was nul, maar de salarissen moest Tom wel doorbetalen.

Geen wonder dat het Russische midden- en kleinbedrijf – toch al een ondergeschoven kindje in een door olie en gas gedomineerde economie – moeilijke tijden doormaakt.

Een deze week gepubliceerd rapport meldt dat het mkb nog maar 11,5 procent van de Russische economie uitmaakt. Dat was vijf jaar geleden nog het dubbele. Ter vergelijking: in Nederland is dat 62 procent en werkt 72 procent van de beroepsbevolking in het mkb.

Terwijl door de hoge olie- en gasprijzen het geld met bakken binnenkomt bij de Russische overheid weigert Poetin hardnekkig met steunpakketten voor het mkb over de brug te komen.

“Je moet het als ondernemer zelf maar uitzoeken. Dat geeft enorme stress,” zegt Tom.

Geen wonder dat in Moskou de honderdduizenden winkeliers en restauranteigenaars, weinig – of beter: geen – motivatie hebben om zich aan de coronaregels te houden.

De invoering van een Moskouse QR-code in september liep uit op een enorme sof, simpelweg omdat er op grote schaal de hand mee werd gelicht. Rusland is toch een behoorlijk autoritaire staat en Poetin heeft vrijwel onbeperkte macht, maar zelfs Poetin kan niet voor elk restaurant of sportcomplex een agent zetten. En trouwens, die agenten knijpen zelf ook graag een oogje dicht.

Dictatuur of democratie, zonder draagvlak ben je als overheid nergens. Dus moddert Moskou voort en moet zoon Tom maar hopen dat zijn ijshockeystadion binnenkort open kan.

Derk Sauer is uitgever van The Moscow Times en columnist bij Het Parool. Hij is ook ­oprichter van de Russische krant Vedomosti en oud-uitgever van RBK Gazeta.

Meer over