Marcel Levi. Beeld Artur Krynicki
Marcel Levi.Beeld Artur Krynicki

Als kwijlende roofdieren slepen de mensen met eurotekens in hun ogen de kortingsprooi mee naar huis

PlusMarcel Levi

Marcel Levi

Het is altijd leuk als onze supermarkten elkaar de tent uit vechten met kortingen en bonussen in de weken na de prijzige feestdagen. De grote kruideniersketens buitelen over elkaar heen met televisiereclames, huis-aan-huisfolders en e-mails met de meest aantrekkelijke bonus-, hamster-, mega- of superkoopjes. Een opvallende trend daarbij zijn de snel toenemende aanbiedingen van de categorie ‘tweede product halve prijs’ of ‘eentje kopen, tweede gratis’. Via alle media worden we belaagd met gratis eentje extra of zelfs drie voor de prijs van één.

Het zijn allemaal bizarre acties om ons aan te moedigen nog overvloediger te consumeren. De bij deze aanbiedingen behorende reclamespotjes tonen vooral mensen met eurotekens in hun ogen die van hebberigheid niet meer weten hoe vol ze hun karretje moeten scheppen en als kwijlende roofdieren hun kortingsprooi begerig mee terug naar huis slepen.

Vanuit marketingoogpunt zal het allemaal vast heel slim doordacht zijn, maar is dit nu passend bij de betere voornemens die we met zijn allen hebben gemaakt voor het nieuwe jaar? Waarin we een beetje willen matigen, een tikje minder willen consumeren, wat meer aandacht aan onze gezondheid willen geven en iets meer aan onze omgeving willen denken. In plaats daarvan denken supermarkten ons een plezier te doen door ons vooral te verleiden telkens meer en meer en meer te kopen, vaak veel meer dan nodig is en wellicht ook veel boodschappen die uiteindelijk in de vuilnisbak belanden. Wat een oliedomme en platte verkoopstrategie.

Ervan uitgaande dat geen enkele supermarkt verlies lijdt op hun spullen, leert een simpel rekensommetje dat als je twee voor de prijs van één kunt aanbieden, je het product ook gewoon de helft goedkoper kunt maken. Dus dan kopen mensen gewoon wat ze nodig hebben en krijgen ze toch een leuke korting. Maar zo maatschappelijk verantwoord denken is onze grootgrutters kennelijk niet toevertrouwd en het woord gratis maakt ons altijd blind. Helaas bestaat een aanzienlijk deel van die zogenaamde koopjes ook nog eens uit koekjes, snacks, kant-en klaarmaaltijden; pakjes en blikjes die tot de nok gevuld zijn met ongezond vet en zout, en andere langzame aanslagen op ons leven en onze gezondheid.

Supermarkten bedienen zich wel van meer trucjes om ons te manipuleren, van gebakken broodlucht tot kooplust aanjagende achtergrondmuziek. Er wordt serieus onderzoek gedaan naar aanpassingen aan winkelwagentjes (zoals ze groter maken) die ervoor moeten zorgen dat we er steeds meer spullen erin laden. Een ander leuk trucje is twee vrijwel identieke producten naast elkaar zetten met een megaprijsverschil. De gepercipieerde lage prijs van het tweede product wakkert dan de kooplust onweerstaanbaar aan.

Niks verkeerd met al die aanbiedingen in de supermarkt, maar dan wel gewoon graag een leuke korting (liefst op gezonde producten) zonder onnodige extra aankopen en overconsumptie aan te wakkeren.

Marcel Levi is voorzitter van de raad van bestuur van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Daarvoor was hij ceo van University College London Hospitals en bestuursvoorzitter van het AMC. Lees al zijn columns hier terug.

Reageren? m.levi@parool.nl.

Meer over