Theodor Holman. Beeld Artur Krynicki
Theodor Holman.Beeld Artur Krynicki

Aandeelhouders willen winst; het zijn geen lieve ethici

PlusTheodor Holman

Theodor Holman

De Koninklijke Shell - destijds ‘de parel van Indië’ - verlaat Nederland.

Is dat erg?

Volgens mij is Shell allang geen Nederlands bedrijf meer.

Kijk ik naar de board of directors dan zie ik dat die bestaat uit: sir Andrew Mackenzie (Brits), Euleen Goh (Singaporees), Ben van Beurden (Nederlands), Jessica Uhl (Amerikaans), Dick Boer (Nederlands), Neil Carson (Brits), Ann Godbehere (Canadees en Brits), Catherine J. Hughes (Canadees en Frans), Jane Holl Lute (Amerikaans), Martina Hund-Mejean (Duits en Amerikaans), Abraham Schot (Nederlands), Gerrit Zalm (Nederlands), Linda M. Coulter (Amerikaans).

Vier van de dertien zijn Nederlands. De executive committee is van hetzelfde laken een pak. Van de acht zijn er twee Nederlands. Op internet wordt je keurig uitgelegd dat Shell al sinds 2005 een Brits bedrijf is en dat ze alleen in Nederland bleven vanwege de ‘ruime belastingregels’. Anders gezegd: Shell wachtte even af hoe het vertrek van Unilever uit zou pakken (goed) en doet nu hetzelfde.

Als we het vertrek betreuren, is het alleen om sentimentele redenen. Al die trotse vrienden van mijn ouders die bij Shell werkten en altijd weer vertelden dat Shell in Indië is ontstaan. Mijn vader kon het dan niet nalaten ze onder de neus te wrijven dat Shelldirecteur Deterding, gestorven in 1939, een vurig naziaanhanger was.

Overigens woonde een van die ‘ooms’ in de jaren zestig al in Engeland waar Shell ook een hoofdkantoor had.

Ik herinner me dat er in de jaren zeventig en negentig van de vorige eeuw ook al werd gespeculeerd dat Shell zou verhuizen naar Londen.

Uiteraard wordt Shell met open armen verwelkomd in Engeland. Afspraken maken met de belastingen was ons verdienmodel, maar gaat nu naar Engeland want daar hoeft men zich niet aan Europese regels te houden.

U en ik zouden hetzelfde doen.

En let maar op, er zullen meer grote bedrijven Europese vasteland verlaten en zich in Engeland laten inschrijven. Wil Engeland het niet meer, dan gaan ze naar Amerika, of Canada, of Singapore. De aandeelhouders willen namelijk winst. Het zijn geen lieve ethici.

Grote bedrijven zijn niet meer gebonden aan een land. Je bent in een uur verhuisd. Iedereen kan thuis achter zijn computer zitten besturen. Bedrijven zijn vloeibaar geworden.

Fossiele brandstoffen zijn, sinds Glasgow, de wacht aangezegd. Wellicht maken we daarom nu het verval van Shell mee en probeert men te redden wat er te redden valt.

Voor Nederland is de winst al een eeuw binnen.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl.

Meer over