PlusAchtergrond

Zorgen over groeiende rol en invloed voetbalscholen bij Amsterdamse amateurclubs

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Steeds meer commerciële voetbalscholen krijgen voet aan de grond in Amsterdam. Er zijn zorgen over de sociale veiligheid van kinderen, over criminele ondermijning en velden die gebruikt worden zonder dat de gemeente er geld voor krijgt.

David Hielkema

Dat staat in een eerste onderzoek naar de invloed van commerciële voetbalscholen op het amateurvoetbal in Nederland. Het onderzoek is gedaan door onderzoekers van Universiteit Utrecht in opdracht van de KNVB, de gemeente en de Sportraad Amsterdam.

Het aantal commerciële voetbalscholen in Nederland is de afgelopen twintig jaar in rap tempo toegenomen. Zeker 79 scholen zijn actief geweest in de regio Amsterdam, terwijl er 58 traditionele amateurverenigingen in de stad zijn. Vrijwel elke Amsterdamse amateurvereniging heeft een vorm van samenwerking (gehad) met een voetbalschool.

Meegekomen geldschieters

Amateurverenigingen zijn interessant voor voetbalscholen, omdat ze zo mogen meedoen aan de KNVB-competities. In het onderzoek komt naar voren dat hele voetbalteams meekomen naar een club en zo vooral gebruikmaken van de faciliteiten van de club, waardoor de vereniging zelf secundair wordt.

Clubs die aan het onderzoek hebben meegedaan zeggen dat de samenwerking die zij met een voetbalschool hebben wél deugt, maar dat ze de indruk hebben dat voetbalscholen ergens anders een ‘bedenkelijke reputatie’ hebben. Dat komt onder meer door ​geldschieters die met een voetbalschool bij een amateurclub binnenkomen en zo in het bestuur komen. Er zijn zorgen dat zij zo de mogelijkheid krijgen om bijvoorbeeld geld wit te wassen via de club.

Onderzoeker Jan-Willem van der Roest stelt dat met regelmaat trainers uit de voetbalscholen in het bestuur van een vereniging komen en zich bemoeien met het technisch beleid van de club. Van der Roest: “Het heeft invloed op wie geselecteerd wordt, wie welke training krijgt. Dat levert gefronste wenkbrauwen op.”

Geen Verklaring Omtrent het Gedrag

Ook de zaak rond voormalig voetbalschooleigenaar Gwendell van R. draagt bij aan een negatief beeld. De trainer annex voetbalmakelaar bracht jonge voetballers van zijn voetbalacademie onder in een huis, samen met kwetsbare jonge prostituees. De jongens en meisjes werden 24 uur per dag met camera’s in de gaten gehouden. Ook moesten de jongens seks met de meisjes hebben terwijl zij instructies kregen en werden gefilmd. Vorig jaar kreeg Van R. een celstraf van drie jaar vanwege uitbuiting en mensenhandel.

Volgens Van der Roest voeren clubs te weinig controle uit op sociale veiligheid bij deze voetbalscholen: trainers hoeven bijvoorbeeld geen Verklaring Omtrent het Gedrag te tonen, terwijl trainers van amateurverenigingen daar vanuit de gemeente wel toe verplicht zijn.

Van alle ondervraagden zegt driekwart dat kinderen ten onrechte de indruk krijgen dat zij kunnen doorstromen naar professionele voetbalclubs. Vaak niet haalbaar, maar doordat scholen nauwe banden hebben met voetbalmakelaars en scouts wordt die indruk wel gewekt.

Kansenongelijkheid

Voor veel leden van amateurclubs zitten ook nadelen aan de opkomst van voetbalscholen. Regelmatig is er sprake van onrechtmatige onderhuur van een veld aan een voetbalschool, terwijl de gemeente die velden alleen verhuurt aan de amateurvereniging. Amateurvoetballers moeten daardoor uitwijken naar hoekjes van het veld of op andere tijden trainen, omdat clubs het zo indelen. Verantwoordelijk wethouder Simone Kukenheim (Sport) erkent dat dit ingaat tegen de regels van de gemeente en onderzoekt hoe die scholen beter gereguleerd kunnen worden.

Het is niet alleen kommer en kwel: voetbalscholen dragen eraan bij dat meer kinderen bewegen en spelers worden ook daadwerkelijk beter, doordat scholen goede trainers aantrekken. Het is alleen niet betaalbaar voor mensen met een kleine beurs: een training kost gemiddeld 13 euro, terwijl dat bij een amateurclub minder dan 2 euro is.

De onderzoekers roepen de KNVB en de gemeente op voetbalscholen meer en beter te reguleren. Kukenheim zegt dat advies samen met de voetbalbond te zullen volgen. “We moeten goede afspraken maken over hoe de negatieve aspecten kunnen worden aangepakt. Op die manier behouden we ons gekoesterde verenigingsleven en zorgen we dat de scholen vooral een waardevolle toevoeging zijn voor de voetbaljeugd.”