PlusReportage

Zo worden Oekraïense leerlingen opgevangen in het Amsterdamse onderwijs: leren over broodje haring en Koningsdag

Het klaslokaal van de Oekraïense leerlingen op basisschool De Springstok is versierd met vlaggen, een foto van Willem-Alexander en Máxima en de kaart van Nederland. Beeld Eva Plevier
Het klaslokaal van de Oekraïense leerlingen op basisschool De Springstok is versierd met vlaggen, een foto van Willem-Alexander en Máxima en de kaart van Nederland.Beeld Eva Plevier

De taal- en rekenles gaat in het Oekraïens, maar tot twaalf tellen in het Nederlands lukt menig leerling uit Oekraïne al na één dag op basisschool de Springstok in De Pijp. ‘Mijn dochter kwam thuis met enthousiaste verhalen.’

Hanneloes Pen

De 8-jarige Vira Matsehora uit Kiev die een week na het uitbreken van de oorlog met haar moeder naar Nederland vluchtte, zit dinsdag op haar tweede schooldag nog een beetje timide aan haar tafeltje. Haar nieuwe rugzak in haar favoriete kleur roze staat naast haar op de grond. Ze heeft al zo’n anderhalve maand geen school meer gehad en voor de eerste lesdag op De Springstok was ze best een beetje zenuwachtig.

Maar nadat ze hoorde dat ze in een aparte klas terechtkwam met andere Oekraïense kinderen van haar leeftijd, zag ze ernaar uit. Ze genoot van de eerste schooldag, waarop ze al veel te horen kreeg over de Nederlandse cultuur: Koningsdag, een broodje haring en de kleur oranje. Ook vouwde ze tulpen van papier. “Ze kwam thuis met verhalen en vond vooral het voorbeeld van afzwemmen in kleren erg leuk,” zegt haar moeder Olha (39).

Olha en Vira reisden met de trein naar Nederland en verblijven momenteel in een Amsterdams hotel. Op een tafel in de klas ligt een tekening van een tank die een bom afschiet op een jongetje. Het is gemaakt door een klasgenootje van Vira.

Olha vertelt over de eerste week van de oorlog. “We hoorden harde explosies en sliepen in de gang. Het was heel angstig. Mijn dochter is nu oké. Het gaat goed met haar,” zegt Olha, die haar man moest achterlaten in Oekraïne.

Na aankomst in Amsterdam ging ze meteen op zoek naar een school voor haar dochter. Dat scholen Oekraïense kinderen opnemen, vindt ze geweldig. “We zijn Nederland heel dankbaar. Het is goed als onze kinderen weer socializen en naar school gaan,” zegt ze.

Oproep op LinkedIn

De 180 leerlingen tellende basisschool De Springstok is een van die scholen en biedt onderdak aan zeventien leerlingen tussen 4 en 12 jaar uit Oekraïne. Directeur Sophie Hermanussen wist wat haar te doen stond toen ze daags na het uitbreken van de oorlog de vluchtelingenstroom op gang zag komen. “Ik zag kinderen met hun moeders de grens over trekken. Daar wil je iets voor betekenen,” zegt Hermanussen, die in haar school ook (voormalig) vluchtelingen uit onder meer Syrië, Afrika en Afghanistan onderdak biedt.

Na overleg met collega’s en haar schoolbestuur deed ze op haar LinkedIn een oproep voor Oekraïense leerkrachten. Haar inbox stroomde vol. De oproep leverde ruim zeventig reacties op, sommige vanuit Polen en Oekraïne. Drie kwart van de leerkrachten was gediplomeerd en velen waren universitair opgeleid.

“Er zaten ook noodkreten tussen van sollicitanten met een vraag erbij voor woonruimte. Een ander berichtte speciaal naar Amsterdam te willen komen om hier les te kunnen geven,” zegt Hermanussen.

Job in een winkel of restaurant

Ook de 30-jarige leerkracht Alona Druzhynina en haar 56-jarige moeder en wiskundelerares Olha Suprunenko uit Kiev reageerden. De gevluchte leerkrachten waren sinds half maart met Alona’s man, 7-jarige zoon en een tante bij Alona’s zus en haar twee kinderen op IJburg ingetrokken.

Alona: “Wij wilden zo snel mogelijk een job, in een winkel of restaurant, maar werken in het onderwijs is voor ons veel beter.”

Hermanussen: “We hebben gecheckt of zij gediplomeerd zijn en hanteren een vierogenbeleid omdat we niet konden beschikken over een Verklaring Omtrent het Gedrag. Het is bovendien fijn dat een van hen Engels spreekt, zodat we kunnen communiceren met elkaar.”

null Beeld Eva Plevier
Beeld Eva Plevier

De school verplaatste vervolgens het klaslokaal op de bovenste etage, het zogeheten Doe-lab, naar een andere plek in school. Juffen Alona en Olha hebben vorige week tafeltjes en stoelen in groepjes van vier in het lokaal gezet en een slinger van paarse vlaggetjes opgehangen met daarop de getallen en de uitgeschreven Nederlandse woorden. Op een whiteboard hangen papieren vlaggen van Nederland en Oekraïne, een foto van Willem-Alexander en Máxima en de kaart van Nederland.

Spelling en natuurwetenschappen

In deze eerste week wordt er al flink gewerkt. Na de ‘morgengroeten’ – een Oekraïens gebruik aan het begin van de les – wordt gestart met rekenen of taal, gevolgd door een les spelling of natuurwetenschappen, waarvoor Olha Oekraïens lesmateriaal heeft gedownload.

Op de tafels staan rekenrekjes met houten kralen. Juf Olha laat de kinderen om beurten in het Nederlands tot twaalf tellen – huiswerk van de dag ervoor – en tekent een vierkant op het bord. Voor de wat oudere, vergevorderde leerlingen van 11 en 12 jaar heeft ze een algebra-som opgeschreven: a·a = a2 en 10·10 = 102 = 100.

Hoewel de Oekraïense kinderen in hun eigen klaslokaal de basisvakken krijgen, zullen ze vanaf volgende week in de reguliere groepen meedraaien met de Engelse les, gymnastiek en theater- en muziekles.

Mandarijn of appel in de pauze

Vandaag maakt de Oekraïense klas alvast kennis met de leerlingen van groep 7 in het ernaast gelegen lokaal. Ze verorberen gezamenlijk het pauzehapje: een mandarijn of appel, geen koekje of snoepje zoals ze in Oekraïne gewend zijn.

Een Nederlandse jongen is meteen geïntrigeerd door de algebra-som op het bord. “Meester, dit krijgen wij toch niet hè,” vraagt een meisje bezorgd.

De interesse van de Oekraïense leerlingen gaat op hun beurt uit naar de gitaarspelende meester die ze een dag eerder hebben horen zingen. “De kinderen vroegen meteen: wat zijn zij aan het doen?” zegt juf Alona lachend.

De eerste nieuwsgierigheid wordt na enige minuten al omgezet in daden. Lisa (11) en Rosie (10) stellen zich deze ochtend in het Engels voor aan enkele Oekraïense meisjes. Juf Alona kijkt van een afstandje toe. Dat sommige Oekraïense kinderen nog wat teruggetrokken zijn, daarover maakt ze zich geen zorgen. “Als ze elkaar beter leren kennen, komt het helemaal goed.”

Meer over