PlusAchtergond

Zo willen zorgwerkgevers twijfels over het vaccin bij personeel wegnemen

Er komen 30.000 doses voor Amsterdamse zorgmedewerkers gereed. Beeld EPA
Er komen 30.000 doses voor Amsterdamse zorgmedewerkers gereed.Beeld EPA

De Amsterdamse GGD en de ouderen- en de gehandicaptenzorg maken zich op voor 18 januari, als in de stad de eerste coronaprik wordt gezet. De zorginstellingen willen de vaccinatiebereidheid met voorlichting opkrikken. Uit een enquête blijkt dat slechts een kwart van de jonge zorgmedewerkers wil meedoen.

Maandag 18 januari staan in Amsterdam tienduizenden vaccins van Pfizer/BioNTech klaar. Als de wekelijkse aanvoer niet stokt of het anderszins tegenzit, komen voor Amsterdamse zorgmedewerkers volgende maand ruim 30.000 doses beschikbaar.

Het vaccin is ongeschikt voor gebruik op de kleine schaal van bijvoorbeeld het verpleeghuis; het moet op min 70 graden Celsius worden bewaard en is daarna slechts vijf dagen houdbaar. Daarom is de eerste prikronde in de RAI. Kwetsbare ouderen kunnen daar niet eenvoudig terecht, zodat het personeel van verpleeghuizen, de gehandicaptenzorg en thuiszorg eerst aan de beurt is. Door middel van twee vaccinaties met een tussenpauze van drie weken bouwen zij immuniteit op tegen het coronavirus. De werknemers moeten een beschermende ring vormen rond de mensen die ze verzorgen.

De GGD Amsterdam ziet de vaccinatie met vertrouwen tegemoet. Er is voldoende personeel om te prikken. In de Rai is ruimte om naast de huidige teststraat een vaccinatieplein op te tuigen. De toelevering van vaccins is in handen van het ministerie van Volksgezondheid.

Veel twijfelaars

De grootste taak voor de zorginstellingen is het informeren van het personeel over de vrijwillige vaccinatie. De bereidheid is niet heel hoog. Deze week bleek uit een FNV-peiling onder 9000 zorgmedewerkers dat 20 procent weigert. 13 Procent ‘denkt van niet’. Nog eens 18 procent twijfelt.

Vooral jonge zorgmedewerkers staan niet te springen. In de groep tot dertig jaar zegt slechts een kwart mee te doen. Volgens de FNV voelen medewerkers zich ‘proefkonijnen’ van de snelle vaccinontwikkeling. Wat het wantrouwen ook ondermijnt: een reeks valse beloften vanuit de overheid. Zo ontbrak het lange tijd aan voldoende beschermingsmiddelen en testmogelijkheden. Ook was er een te laat uitbetaalde zorgbonus.

De vakbond doet een oproep aan de overheid om de medewerkers goed te informeren. De zorginstellingen zijn daar al druk mee, zegt een woordvoerder van Cordaan. De strategie is geen dwang uitoefenen, maar informeren.

“Natuurlijk willen wij veiligheid voor onze medewerkers en veiligheid voor onze bewoners. Maar we mogen niet voorbijgaan aan het feit dat vaccineren een vrije keuze is. Daar hoort bij dat je zoveel mogelijk betrouwbare informatie geeft.”

Cordaan – zesduizend medewerkers – besteedt er aandacht aan in filmpjes op het eigen intranet. “Daar beantwoorden onze artsen vragen van medewerkers. Wat zijn de bijwerkingen? Word je uitgenodigd voor een vaccinatie als je het al een keer hebt gehad?” Ja, is het antwoord. Verder zijn er nieuwsbrieven en op de woongroepen worden gesprekken georganiseerd.

Ook bij Amstelring leeft het onderwerp, zegt Inge Borghuis, voorzitter van de raad van bestuur. “Bij een enquête onder verpleeghuismedewerkers hadden we binnen 48 uur duizend reacties binnen. Daarvan zei 52 procent ja, ik wil het vaccin, zestien procent zei ‘nee’ en de rest twijfelt.”

‘Positief stimuleren’

Net als Cordaan zet Amstelring in op het geven van feitelijke informatie. En op ‘positief stimuleren’. Artsen, geestelijk verzorgers, managers en teamcoaches voeren op de afdelingen gesprekken over vragen en zorgen.

Borghuis zegt dat het ‘naar elkaar blijven luisteren’ de goede weg is. Maar ze erkent dat polarisatie op de loer ligt. Splitsing op de werkvloer is mogelijk; de gevaccineerden en de niet-gevaccineerden. De één kan nog steeds worden besmet of moet in quarantaine, de ander niet.

Gaat dat niet schuren? “Als dat dreigt te gebeuren moeten mensen met elkaar in gesprek, want dit moeten we te allen tijde voorkomen.”

De uitnodiging voor vaccinatie verloopt via de werkgevers. Niet iedere Amsterdamse zorgverlener kan op 18 januari terecht; sommige afspraken volgen later. Er wordt in een gelijkmatige stroom gevaccineerd, zodat bekende bijwerkingen als hoofdpijn en koorts er niet voor zorgen dat zorgmedewerkers tegelijkertijd uitvallen en de zorg stokt.

Meer over