Plus

Ziekenhuizen zetten zich schrap voor dubbele epidemie: corona én de griep

Als er komende winter een forse griepepidemie komt, dan zullen de twaalf ziekenhuizen in de regio Amsterdam naast covidpatiënten ook ernstig zieke grieppatiënten moeten gaan spreiden.

Amsterdamse ziekenhuizen moeten ook nog een flinke inhaalslag maken met uitgestelde zorg. Beeld Jakob van Vliet
Amsterdamse ziekenhuizen moeten ook nog een flinke inhaalslag maken met uitgestelde zorg.Beeld Jakob van Vliet

Dat zegt Mark Kramer, voorzitter van de Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) Noord-Holland en Flevoland en tevens bestuurslid van Amsterdam UMC. Momenteel is het rustig op de verpleegafdelingen en de ic’s, maar sinds vorige week neemt het aantal opnames weer toe en ook het aantal besmettingen groeit. Het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen is donderdag voor de zesde dag op rij toegenomen, tot 534 patiënten. Wel is er een behoorlijk verschil met vorig jaar: op 14 oktober 2020 werden er 217 covidpatiënten in het ziekenhuis opgenomen. Donderdag 14 oktober 2021 waren dat er 69.

De situatie nu is compleet anders dan een jaar geleden omdat 81 procent van de Nederlanders boven de 12 jaar gevaccineerd is, waardoor de groep die risico loopt om met covid in het ziekenhuis te belanden enorm is verkleind. Maar tegelijkertijd is het zorgpersoneel uitgeput en moeten de ziekenhuizen een inhaalslag maken met de uitgestelde zorg. De zorg is broos en staat onder grote druk.

Piek in januari

Ziekenhuizen, huisartsen, de verpleeg- en verzorgingsinstellingen en de Ambulancedienst Amsterdam bereiden zich binnen het ROAZ dus goed voor op de komende maanden, zegt Kramer. Deze week kwamen de partijen bij elkaar om te praten over de knelpunten. “De huisartsen en de huisartsenposten hebben het ontzettend druk en ook de thuiszorg maakt zich grote zorgen over de personeelsbezetting. We hebben al die onderdelen nodig om de ketenzorg goed te laten functioneren. Als het aantal opnames hard oploopt dan kan het flink vastlopen.”

Wat dat betreft is het OMT deze week pessimistischer dan in augustus. Toen berekende het OMT dat er komende maanden naar schatting 2200 tot 3400 mensen op de ic moeten worden opgenomen. In nieuwe aangepaste modellen houdt het OMT rekening met 4800 mensen op de ic en 23.000 op de verpleegafdelingen.

Er is onzekerheid over het tempo waarmee ze in het ziekenhuis terechtkomen. Het OMT bouwt een grote marge in de voorspellingen. Zonder verdere versoepelingen houdt het OMT rekening met een piek van 180 tot 400 ic-patiënten rond januari. Maar bij verdere versoepelingen kan dat in pessimistische scenario’s oplopen tot 800 ic-bedden.

Volgens het RIVM is gemiddeld genomen – dus los van leeftijd en onderliggende ziektes – de kans om als volledig gevaccineerde met covid op de ic terecht te komen 33 keer kleiner dan bij ongevaccineerde mensen. Vier op de vijf coronapatiënten op de ic is niet gevaccineerd.

Griep

In het OLVG liggen momenteel enkele patiënten met het coronavirus, laat een woordvoerder weten. “Het is nu rustig met covid, maar de scenario’s voor de opschalingsplannen liggen klaar. Alles is erop gericht om de reguliere zorg niet te hoeven afschalen.”

Kramer vreest naast oplopende opnames van coronapatiënten ook voor een griepepidemie. Mensen zijn door alle beperkende maatregelen afgelopen anderhalf jaar nauwelijks blootgesteld aan het griepvirus. Nu zijn die maatregelen grotendeels opgeheven, wat komende winter mogelijk tot veel griepgevallen leidt. Daarvan moet een deel in het ziekenhuis moet worden opgenomen. “Nu zien we daar nog geen tekenen van, maar het is ook pas oktober. Griep piekt meestal pas in januari.”

“Bovendien valt het moeilijk te voorspellen wat de influenza gaat doen. In de zomer kregen we ineens een opleving van het RS-virus, wat ook nog nooit in die periode van het jaar is vertoond. De dynamiek van virussen is door Covid-19 en de maatregelen daartegen natuurlijk op zijn kop gezet.”

Testen op meer virussen

De GGD is samen met Amsterdam UMC een pilot begonnen waarbij de testswabs (wattenstaafjes) in de teststraten niet alleen worden gecheckt op het coronavirus, maar ook op andere virussen, zoals influenza. Kramer hoopt dat ziekenhuizen met deze extra informatie beter kunnen inspelen op wat er in de stad aan virussen heerst, door bijvoorbeeld aparte afdelingen in te richten voor covidpatiënten, en weer een andere afdeling voor grieppatiënten.

Overigens hoopt hij dat de ziekenhuizen bespaard blijft. “Als de instroom weer heel erg gaat oplopen, dan zorgt dat er ontegenzeggelijk voor dat de reguliere zorg onder druk komt te staan.” Bovendien wordt het personeel al lange tijd zwaarbelast, momenteel met de uitgestelde zorg. “Als er weer aparte covid-afdelingen moeten worden ingericht, dan moeten we opnieuw afdelingen uit elkaar scheuren om dat mogelijk maken. Daarmee haal je de sociale structuur uit zo’n ziekenhuis. Dat kan voor even, maar voor een lange periode hakt dat er enorm in. Dat hebben we wel geleerd.”

Meer over