PlusAchtergrond

Winkelmakelaar: ‘Verbod flitsbezorgers schiet doel voorbij’

Slechts een op de tien vestigingen van flitsbezorgers als Gorillas, Flink en Getir zit in een woonwijk. De maatregelen die gemeenten nu tegen flitsbezorgers nemen, schieten volgens Chris Lanting, directeur retail van winkelmakelaar Colliers, hun doel voorbij.

Herman Stil
Een vestiging van Gorillas in De Pijp in Amsterdam. Beeld Sophie Saddington
Een vestiging van Gorillas in De Pijp in Amsterdam.Beeld Sophie Saddington

Veel gemeenten leggen de vestiging van distributiepunten van flitsbezorgers, de zogenoemde darkstores, op dit moment aan banden, omdat deze voor overlast zouden zorgen in woonwijken en de verkeersveiligheid in gevaar zouden brengen.

Zo verbood Amsterdam vorige week alle bezorgmagazijnen in woonbuurten en winkelstraten, na aanhoudende klachten over overlast van wachtende koeriers en het vele laden en lossen. Den Haag werkt aan eenzelfde verbod.

Andere gemeenten, waaronder Rotterdam, Den Haag, Diemen en Amstelveen hebben een tijdelijke stop op nieuwe vestigingen in afwachting van vergelijkbaar beleid. Amersfoort heeft de vestiging van nieuwe distributiepunten al in grote delen van de stad verboden, maar moest terugkomen op plannen om een bestaande darkstore te sluiten.

Volgens Colliers lijken het maatregelen die de hele flitsbranche treffen, gebaseerd op de klachten die over vestigingen in woonstraten ontstaan. Uit een inventarisatie van de winkelmakelaar blijkt dat maar 13 van de 123 darkstores die Nederland nu telt, in woonstraten zitten. In winkelgebieden, waar ook mensen kunnen wonen zijn er 55 gevestigd. “Maar in zulke woon-winkelgebieden is al sprake van drukte en geluid van andere winkels,” zegt Chris Lanting, directeur retail van Colliers. “Of flitsbezorgers in deze gebieden nieuwe overlast veroorzaken, is zeer de vraag.”

Desondanks wil Amsterdam, de gemeente met de meeste vestigingen, via bestemmingsplannen darkstores niet alleen in woonbuurten maar ook in winkelgebieden verbieden. In deze stad is de helft van de 34 darkstores gevestigd in winkelstraten of woon-winkelgebieden. Vijf flitsmagazijnen (15 procent) staan in woonbuurten, daarvan zijn er drie van pionier Gorillas. De andere distributiepunten zijn gevestigd op bedrijfsterreinen

“Amsterdam raakt met deze maatregelen flitsbezorging als dienst in het hart,” zegt Lanting. “Vanaf de meeste bedrijfsterreinen zijn deze bezorgers niet binnen 10 minuten bij de klant. Terwijl er bij de consument onmiskenbaar behoefte is aan dit soort diensten.”

Marktvorser Kantar meldde onlangs dat inmiddels 925.000 Nederlanders boodschappen bestellen bij flitsbezorgers. “De rode draad in retailvastgoed is altijd de vraag wat de consument doet,” zegt Lanting. “Flitsbezorging biedt een oplossing voor minder kansrijk winkelvastgoed dat niet meer door winkels ingevuld zal worden. Dreigende leegstand en verpaupering wordt voorkomen met nieuwe initiatieven.”

Frustreren

Ondanks alle maatregelen zijn de flitsbezorgers er zelf nog altijd van overtuigd te zullen blijven groeien, omdat de animo voor hun diensten groot is. Gorillas wil nog steeds het aantal vestigingen verdubbelen en marktleider Flink, goed voor de helft van alle darkstores in Nederland, streeft naar verdere groei in steden waar het bedrijf al actief is.

De bedrijven zouden er volgens de makelaar goed aan doen zich wat van de maatschappelijke kritiek aan te trekken. “In het begin zijn ze iets te gemakzuchtig geweest in hun locatiekeuze en sommigen hebben onvoldoende rekening gehouden met omwonenden. Daar is vermoedelijk te weinig sturing op geweest. Dat voedt de beeldvorming dat het overlast veroorzaakt.”

“Inmiddels zie je dat flitsbezorgers onderling gedragsregels afspreken en met gemeenten overleggen. In Rotterdam heeft er een een etalage met kunstprojecten. Ik denk dat Amsterdam nu een activiteit frustreert waaraan grote behoefte is. Mensen hebben weinig vrije tijd. Ze besteden hun tijd liever aan iets anders dan naar de supermarkt te gaan. Vooral generatie-Z wil instantproducten hebben. Daar spelen flitsbezorger op in.”

“Het is niet verstandig om als gemeente deze trend te negeren en een nieuw fenomeen aan banden te leggen. Gemeenten als Rotterdam en Amersfoort faciliteren dit veel beter dan Amsterdam. Zij kijken kijken veel meer naar de randvoorwaarden bij de vestiging van bezorgmagazijnen.”

Oneerlijk

De gemeentelijke ingrepen spelen traditionele boodschappenbezorgers in de kaart. Waar flitsbezorgers aan banden worden gelegd, stappen supermarkten vanuit bestaande winkels in het gat dat daardoor valt. Zo bezorgen Albert Heijn met Thuisbezorgd en Deliveroo sinds deze maand vanuit twee Amsterdamse supermarkten binnen 20 minuten boodschappen.

Jumbo nam begin dit jaar een belang in Gorillas Nederland die vanuit zelfstandige vestigingen in Jumbosupers gaat bezorgen en onlangs maakte Gall & Gall bekend drank in Amsterdam te zullen flitsbezorgen. Ook Blokker stapte met bezorger Packaly in de snelle bezorging.

“Flitsbezorgers vinden het oneerlijk dat je wel toestaat dat Gall & Gall vanuit een winkel bezorgt terwijl je het hen juist moeilijk maakt. Maar inderdaad, flitsbezorgen kan ook vanuit bestaande supermarkten. Alleen zal dat de spanning in het winkelvastgoed niet veranderen.”

Meer over