PlusNieuws

Windalarm mikt op provinciaal referendum voor een ‘Amsterdamse kwestie’

Komt er een provinciaal referendum over windmolens? Als het aan de tegenstanders ligt wel. Maar een eerdere poging leed vorig jaar schipbreuk.

Patrick Meershoek
Protest op het Museumplein tegen windmolens, Beeld ANP
Protest op het Museumplein tegen windmolens,Beeld ANP

Nieuwe ronde, nieuwe kansen: voor de tweede keer in een jaar tijd vragen tegenstanders van windmolens in de buurt van woningen om een provinciaal referendum. In juli strandde een burgerinitiatief van de organisatie Noord-Holland Referendum in de statenvergadering op een meerderheid die om verschillende redenen geen heil zag in een volksraadpleging. Nu klopt Windalarm aan bij het provinciebestuur in Haarlem.

Het verzoek zal, als het eenmaal binnen is, met frisse ogen worden bekeken, zegt Rosan Kocken namens GroenLinks. In juli stemde GroenLinks met de andere coalitiepartijen tegen het referendum. “Een belangrijk argument voor ons was de vertraging van de energietransitie,” aldus Kocken. “In de hele provincie waren gemeenten en waterschappen er druk mee in de weer. Je kunt dat proces niet lamleggen, omdat een van de onderdelen uit het pakket een groep mensen niet bevalt.”

Zwart op wit

Een ander argument waren de afspraken die met de coalitiepartners waren gemaakt over klimaatmaatregelen. Kocken: “Die afspraken staan zwart op wit. Je kunt je afvragen of het veel zin heeft een referendum te organiseren over een onderwerp waar een meerderheid van de staten een handtekening onder heeft gezet. Een van onze verworvenheden was het schrappen van de bovenwettelijke, strenge normen voor het plaatsen van windmolens. Daar hechten wij enorm aan.”

De fractie van de ChristenUnie stemde in de zomer voor een referendum. Dat gebeurde met een zwaar gemoed, vertelt fractievoorzitter Michel Klein. “Wij zijn geen voorstander van referenda. De energietransitie is ook nog eens een veel te ingewikkeld onderwerp voor de simpele vraag of je voor of tegen bent. Tegelijkertijd hebben wij als provinciebestuur ingestemd met de nieuwe referendumverordening. Dan heb je de consequenties te accepteren.”

In juli ging het om de vaststelling van de zogeheten Regionale Energie Strategie, waarvan de windmolens een onderdeel zijn. Nu grijpen de indieners van het verzoek de herziening van de omgevingsverordening aan om hun doel te bereiken. Klein: “Dat gebeurt in maart. Het is een formeel moment. Als de indieners voldoende handtekeningen hebben verzameld, nemen we dan ook een besluit over de mogelijkheid van een referendum.”

Amsterdamse kwestie

Klein merkt op dat de strijd tegen windmolens een Amsterdamse kwestie lijkt te worden. “In het overgrote deel van Noord-Holland loopt de energietransitie tamelijk soepel. Als er problemen zijn, wordt er samen gezocht naar alternatieven. Alleen in Amsterdam lopen de emoties hoog op, waarschijnlijk omdat het stadsbestuur vasthoudt aan de eigen koers. Als in buurgemeenten uit protest zelfs raadsbesluiten worden genomen, is er in het overleg vooraf toch iets misgegaan.”

Als het provinciebestuur het licht op groen zet, moet Windalarm op zoek gaan naar draagvlak. In eerste instantie 10.000 handtekeningen voor een officieel verzoek, daarna nog eens 45.000 om dat verzoek te ondersteunen. Als het tot een provinciaal referendum komt, is dat een primeur voor Nederland. De provinciale politiek maakt doorgaans weinig emoties los, hooguit lokaal. De klimaatplannen, en dan met name de windmolens, zijn wél een heet hangijzer.

Meer over